________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
૨૪૦
શ્રી આત્માન ૢ પ્રકાશ,
દુષ્ટ મનુષ્યેાના સહવાસમાં અલ્પ સમય પણ ન આવવું એવી જે શાસ્ત્રકારાએ નીતિ સ્થાપી છે, તેમાં પણ એજ રહસ્ય રહેલુ છે. તેમના સખધમાં અલ્પ સમય પણ આવતાં તેમના વિરેાધી સ્વભાવની અસર આપણા ઉપર થાય છે અને પરિ ણામે હાનિ શિવાય કશું ષ્ટિગોચર થતુ નથી. સત્પુરૂષના સહવાસનું વાતાવરણુ આપણા ઉપર અસર કરી, આપણને તેમની જેવા કરી મુકે છે.
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જેમ આ જગમાં જુદા જુદા પદાર્થને જુદા જુદા આકાર અને રંગ ડાય છે તેમ વિચારને પણ આકાર અને રંગ હાય છે, એ જૈનદર્શન અનાદિકાળથી જે સિદ્ધ કરતું આવ્યું છે-તે હાલમાં નૂતન વિજ્ઞાને પુરવાર કર્યું છે. તેમજ કૃષ્ણે લેશ્યા, નીલલેસ્યા વિગેરે ઉપનામાથી માનસિક વિચારાને રગેલા છે. આથી મનુષ્ય જેવા વિચારા સેવે છે, તેવીજ અસર તેના ખાહ્યશરીર ઉપર થાય છે એ વિજ્ઞાન શાસ્રી અછી રીતે જાણે છે.
માનસિક વિચાર ઉપરથી આચારો અને કબ્યાનું ગુંથન થાય છે એ સ્પષ્ટ છે, છતાં તે ખનેની સંકલનાને ચેાજનાર જ્યાંસુધી પ્રયત્ન અને ઉત્સાહ પ્રકટ થયાં હોતાં નથી, ત્યારસુધી અને અલગ રહે છે. અને કાર્યસિદ્ધિ પ્રકટાવી શકતાં નથી.
સર્વના પ્રયત્ન એકજ હાતા નથી. કાઈને માટે એકજ પ્રયત્ન નિર્ણય થયેલા નથી. અધિકાર પ્રમાણે પ્રયત્નના ભેદ હાવાથી સર્વને એકજ પ્રયત્નના એધ કરી શકાતા નથી, તેથી શા પ્રયત્ન કરવા તે બુદ્ધિમાને બુદ્ધિથી અને સદ્વિચારથી નિહ્ ય કરતાં કદાચ ખાટો થશે તેા તેથી ભય ધરવાનું કારણ નથી; એ ખાટા નિર્ણય પ્રયત્નના અભુભવથી ચેાગ્ય નિણ્યમાં આવશે. મહાત્માના વચને વિશેષ વાંચી વિચારવાથી સૂક્ષ્મષ્ટિ પ્રાપ્ત થતાં સત્ય નિર્ણય સ્વયમેવ મળતા રહેશે.
આ ઉપરથી એ ફલિત થાય છે કે વિચારે સારા કરવા, મનેાખળ દઢ કરવુ અને શાસ્ત્રવચન રૂપ ટાંકણાથી વન ઘડવુ' એ મનુષ્યજીવનના ષ્ટિકાણુ અથવા સાધ્યબિંદુ છે. ખાટામાંથી સારૂ પ્રકટાવવાના મનને સ્વભાવ પાડવા એ પરમ રહસ્યને સદા દૃષ્ટિ સન્મુખ રાખવુ જોઇએ.
गृहीत इव केशेषु मृत्युना धर्ममाचरेत् ।
એ સૂત્રને નિર'તર સ્મરણુમાં રાખવાની અગત્ય છે. કેમકે જે જે િિષ ક્રુઆ માનસિક વિચ રહ્વાના માર્ગમાં આવ્યા હોય તેમાંથી આચારમાં કેટલા મુકાયા અને મુકાય છે તે લક્ષ્યમાં રહેશે અને પ્રયત્ન નિરતર બળવાન થતા જશે.
For Private And Personal Use Only
