________________
પવિત્ર જીવન અને તેની પ્રતિજ્ઞાઓ. ૨૬૯ ઉત્પન્ન થઈ તે વખતે મને વિચાર કર્યો, બુદ્ધિએ નિર્ણય કર્યો પરંતુ આત્માને આધીન થઈ શરીર જે તે ખાવાને માટે પ્રયત્ન ન કરે તે મન અને બુદ્ધિને શાંત બેસી રહેવું પડે છે. પરંતુ શરીર જે તત્કાળ તેને અનુસરે તે શારીરિક અપવિત્રતા થઈ ચુકી. તેવીજ રીતે એક મનુષ્યને વ્યભિચાર કરવાની ઈચ્છા મન વડે થઈ, બુદ્ધિ વડે નિર્ણત થઈ પરંતુ તે વખતે શરીરથી જે તે મનુષ્ય પાછો હઠે–શરીરને તે મા
માં પ્રવર્તાવે નહિ તે અવશ્ય તે શારીર દષથી બચવાને--આમ હોવાથી પ્રથમ શરીરની પવિત્રતા પ્રાપ્ત કરવાની છે. આમ થાય ત્યારે જ મન શાંત થતાં તેવા સંસ્કારની અસર વારંવાર થાય છે અને પિતાનું વર્તન બંધાય છે. શરીર વડે પવિત્ર રહેવાનું સામર્થ્ય પ્રાપ્ત થશે ત્યારે મન અને બુદ્ધિને થાકીને પવિત્ર રહેવું પડશે અને ધીમે ધીમે ઉભયને સમજાશે કે જે વિચારે અમુક વખત પહેલાં આપણે કરેલા હતા તે દેષવાળા અને અપવિત્ર હતા. આમ હોવાથી શરીરને અયતનામાં પ્રવર્તાવવા માટે સેથી પ્રથમ સાચવવાનું છે. આ ટેવ બંધાયા પછી ત્રીજી પ્રતિજ્ઞા વાસના શુદ્ધિની પ્રાપ્ત કરવા તૈયારી કરવી પડે છે.
વાસના શુદ્ધિને માટે જૈનદર્શનમાં કહેલી અંતરાત્માણની સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરવાની છે. દેહ એજ હું, મારું ઘર, મારાં સ્વજને, મારી મીલ
ક્ત વિગેરે જે મારાપણાની બુદ્ધિ આ મનુષ્ય પ્રાણીઓ કરી રહેલાં છે તે વાસ્તવિક રીતે પોતે અને પિતાનાં નહીં હોવાથી માનસિક અપવિત્રતાથી ભરેલા છે. હું, આ શરીર, મીલક્ત, સ્વજને અને સગાં વહાલાંએથી જુદે–અન્ય છું, મારે અને તેને કાંઈ લાગતું વળગતું નથી; ઉપચારવડે મારા પિતાનાં માની લીધેલા છે, પરંતુ વાસ્તવિક રીત મારે સ્વભાવ, મારી પરિસ્થિતિ અને મારે ધર્મ તેઓથી ભિન્ન હોવાથી મારે અને તેમનો સંબંધ ક્ષીર નીર જેવો છે. આમ વિચારવાથી અને પિતાને ભ્રાંતિમાંથી બહાર આવ્યું બરાબર ઓળખી લેવાથી બહિરાત્મ ભાવની મૂઢતા દૂર થઈ અંતરાત્માપણું પ્રગટે છે. અહીંથી સર્વ જેની સાથે બ્રાતૃભાવ શરૂ થાય છે. પોતાના જેવાજ અન્ય છ લાગે છે, પિતાને દુઃખ થાય તે પતિ કેટલી
