________________
ભકિત અને મંત્રી
પંચ-નમસ્કાર જ્યાં જ્યાં છે, ત્યાં ત્યાં તે સર્વ પાપને એટલે પાપ ભાવને અર્થાત સ્વાર્થબુદ્ધિને નાશ કરે છે. તથા તે નમસ્કાર જેઓના હૃદયમાં છે, તે સર્વને સર્વ મંગળરૂપ થાય છે.
ધર્મ એ જ મંગળ છે. અને તે અહિંસા-સંયમ– તપરૂપ છે. તે ધર્મરૂપી મંગળનું મૂળ સર્વ જીવરાશી ઉપર સ્નેહને નિષ્કામ પરિણામ છે, જે
એ પરિણામ જ અહિંસા રૂપ, સંયમ વ્યાપાર રૂપ, તપશ્ચર્યારૂપ બને છે. અહિંસા એ જીવમૈત્રીનું પ્રતીક છે. સંયમ એ અહિંસાનું પ્રર્તક છે. અને તપ એ સંયમનું પ્રતીક છે.
તપથી સંયમની શુદ્ધિ, સંયમથી અહિંસાની શુદ્ધિ અને અહિંસાથી જીવમૈત્રી વધે છે.
જીવની મૈત્રી પરમેષ્ઠિની ભક્તિમાં વૃદ્ધિ કરે છે. અને પરમેષ્ઠિની ભક્તિમાં જીવની મૈત્રી વધે છે, એમ અન્ય
અનુપક્ષાનું અમૃત
