________________
-
-
*
E
*
*****
'ससस्वरसमन्यागत सप्तस्वररा: षड़जादयः, 'उक्तच-"सजे रिसह गंधारे, मज्झिमे पंचमे सरे। धेवए चेव नेसाए, सरा सत्त वि. याहिया ॥१॥” ते घ सप्त स्वराः पुरुषस्य खिया वा नाभीतः समुद्भवन्ति 'सत्त सरा भाभीतों' इति पूर्वमहर्षिवचनात् , तथाऽष्टभी रसै:-शृङ्गारादिभिः सम्यक प्रकर्षेण युक्तमष्टरससंप्रयुक्तं, तथा एकादश अलङ्काराः पूर्वान्तर्गते स्वरप्राभृते सम्यगभिहिताः, तानि |च पूर्वाणि सम्प्रति व्यवच्छिन्नानि ततः पूर्वेभ्यो लेशतो विनिर्गतानि यानि भरतविशाखिलप्रभृतीनि तेभ्यो वेदितव्याः, 'छहोसविप्पमुकं ति पन्जिषिविप्रमुक्तं पदोपविप्रमुक्तं, ते च षड् दोषा अमी-भीयं दुयमुप्पिच्छे उत्सालं कागस्सरमणुणासं च । उक्तश्च
-"भीयं दुयमुप्पिच्छत्थमुचालं च कमसो मुग्यन्वं । काकस्सरमणुनासं छहोसा होति गेयस्स ॥१॥" सत्र 'भीतम्' उत्रस्त, | किमुक्तं भवति?-यदुन्नस्तेन मनसा गीयते तद्रीतपुरुषनिबन्धनधानुवृत्तत्वाद्रीतमुच्यते, 'दुतं' यत्त्वरितं गीयते, 'उप्पिच्छं' नाम आकुलम्, उक्त-"आहित्थं उप्पिच्छंध आउलं रोसभरियं च" अस्थायमर्थ:-आहित्यमुप्पिच्छे च प्रत्येकमाकुलं रोषभृतं वो. च्यत इति, आकुलता च श्वासेन भ्रष्टव्या तथा पूर्वसूरिभिर्व्याख्यानात् , उक्तश्च मूलटीकायाम्-"उपिच्छे श्वासयुक्त"मिति, तथा उत्-प्राबल्येनातितालमस्थानताले वा पत्ताल, लक्ष्णस्वरेण काकस्वर, सानुनासिकमनुनासं, नासिकाविनिर्गतस्वरानुगामिति भावः, तथा 'अवगुणोववेयमिति अष्टभिर्गुणैरुपेतमष्टगुणोपेतं, ते चाष्टावमी गुणा:-पूर्ण रिक्तमलतं व्यक्तमविपु(ध) मधुरं समं सळलितं च, तथा घोक्तम्-"पुण्ण रत्वं च अलंकियं घ वतं तहेव अविपु(। महुरं समं सललियं अटू गुणा होति गेयस्स ॥१॥" तत्र यत्स्वरकलाभिः पूर्ण गीयते तत्पूर्ण, गेयरागानुरक्तेन यद् गीयते तद्रतम् , अन्योऽन्यस्वरविशेषकरणेन यदल तमेव गीयते तदळइतम् , अक्षरस्वरस्फुटकरणतो व्यक्तं, विस्वरं क्रोशतीव विपु(घ)ष्टं न विघुष्टमविपु(घ)ष्टं, मधुरस्वरेण गीयमानं मधुरं कोकिलारुत
**
