________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
૮
www.kobatirth.org
શ્રી જૈન ધર્મ પ્રકાશ
आर्यजुष्टमिदं वृतमिति विज्ञाय शाश्वतम् । संतः परार्थं कुर्वाणा नापेक्षन्ते प्रतिक्रियाम् ॥
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
આાએ સદાકાળ સ્વભાવથી જ સેવેલુ ( જીઇમ્, પ્રતિષ્ઠિતમ્ સુવાજિતમ્, સ્ત્રીતમ્, ગંભીરૢતમ્, વાસ્યમ્, સંલેક્ષ્યમ્, વાર્થનતમ્) આ પરા વ્રત–પારકાતું ભલુ કરવાની ભાવનાનું વ્રત જે સનાતન છે, એવું જાણીને સતપુરુષો પારકું ભલુ
કરતાં કદી અચકાતા નથી.
[ પા–મહા
આ ઉપરથી નક્કી થાય છે કે-પરા ભાવ એ જ આ દૃષ્ટિ છે, આય દૃષ્ટિમાં પરા ભાવ ભર્યા પડયા છે. આય આચરણાના ફૅટલાક વિશિષ્ટ ભાવા નીચેના પદમાં અમૃતરૂપે સમાયા છે.
आर्यप्रदेशेषु विधाय जन्म, मनुष्यदेहं श्रुतिभाजनं वा ।
लब्ध्वा सतां वाक्यसुधां नु मूर्खः, सुधां सुधा चेहत एव मन्ये ॥
આ પ્રદેશમાં જન્મ લઈ, માનત્ર ભવ પ્રાપ્ત કરી, શશ્રવણુ કરી એટલે પવિત્ર પુરુષોની વાણી સાંભળ્યા પછી જે ઇ બીજા અમૃતને ઇચ્છે છે તે હુ' નિષ્ફળ માનું છું. મતલબ કેં-માનવ ભવ, આય પ્રદેશમાં જન્મ, શાસ્ત્રનું શ્રવણુ અને પાલન. આ સિવાય બીજુ વિરોષ અમૃત તે શું ઢાય ?
આ
આમ આર્ય પ્રજા, આર્ય' ગુણ, આય વ્રત અને આ ભાવથી અલંકૃત હૈાય છે. રાજા સુબાહુનુ રાજ્ય ઉપરાકત આ વિશિષ્ઠતાએ શેાભી રહ્યું હતું, તેમાં સતીના પ્રાગટય પછી તેા તેને મહિમા વિશેષ ગવાયા.
હવે એક વાત સ્પષ્ટ કરવા જેવી એ લાગે છે કે-આય પ્રદેશમાં વસતા સર્વ જા આય જ હોય એમ એકાંત કહી શકાય નહિ. આય અનાય એ પરિણામિક ભાવ. છે, જેથી એ ભાવની સ્થિતિ તો સ સમયે સર્વ સ્થાને ન્યૂનાધિક હોય છે, એટલે આય ક્ષેત્રમાં પણ કાઇ ક્રાઇ અન! બુદ્ધિના જીવો સદાકાળ વસતા જ હોય છે. તેમજ અના ક્ષેત્રમાં પણ આ ભુદ્ધિના જીવો કાઇ ક્રાઇ હાય જ, જે જીવાત્મા જે શ્રેણુિના હાય તે પ્રમાણે તેનું વતન હાય જ. રાજ્યમાં અહિંસાનું પાલન થાય ખરૂં, યજ્ઞ યાગાદિ ક્રિયા બંધ હોય છતાં સર્વત્ર બધી પ્રજા સર્વે ભાવે અહિંસક ભાવે હાય એમ કહી શકાય નહિ; કેમકે મનુષ્યના ભાવ ઉપર કાઇની સત્તા ચાલતી નથી.
તેા
For Private And Personal Use Only
પ્રભુ મહાવીરના સમયના દાખલા લઇએ, પ્રભુ મહાવીર વાર ંવાર રાજગૃહી નગરીમાં પધારતા. શ્રેણિક મહારાજા પ્રભુના ભક્ત હતા, જેવા શ્રેણિક મહારાજાએ પોતાના આખા
રાજ્યમાં પડહે વગડાવી જણાવ્યું કે-મારા રાજ્યમાં કાર્ય પશુવધ કરશે તે તે શિક્ષાને પાત્ર થશે. આમ હુકમ છતાં મહાશતક નામના પ્રભુના પરમ ભક્ત શ્રાવકને ઘેર જ તેની સ્ત્રી રેવતી માંસના આહાર કરતી. એટલે અનાય જીવોની અનાર્ય કરણીને કાઇ અટકાવી શકતું નથી.
