________________
Patપાન મહાવીરને યાદ કરીએ
લેખકા પંડિતશ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયા
ત્યાગ અને દીર્ઘતપસ્યાની સ્મૃતિ ભગવાન ઉત્સવે જે થાય છે તેમાં તપસ્વીને અહં પષાય મહાવીર હતા કહેવાની જરૂર નથી. પણ આજે છે. જ્યારે તપસ્યા એ તે અહંને ગાળવાનું ઔષધ તેમના જ અનુય યીઓમાં ત્યાગ અને તપસ્યાની છે, એ આપણે ભૂલવું ન જોઈએ. કષાયને કસી ભાવના જે રૂપે ખાય છે તે ખરેખર વિચારણીય નાખવા એ તપસ્યાનું કામ છે. એને બદલે જે છે. અપરિગ્રહને ઉપદેશ ભગવાને આપ્યો અને કષાયો વધતા હોય તે એને તપસ્યા કહેવાય જ સર્વસ્વને ત્યાગ કરી જીવન વીતાવ્યું. ત્યારે નહી. વળી આજે આંતરિક તપસ્યા સ્વાધ્યાય, આપણે આજે પરિગ્રહમાં એટલા ગળાડૂબ છીએ આત્મચિંતન, ધ્યાન, સેવા ઈત્યાદિ વિષે તે ઉપેક્ષા કે તેમાંથી કેમ બહાર આવવું એ મુશ્કેલ જણાય જ છે. ઉપવાસ અને આયંબિલ જેવા બાહ્ય છે. તેમની પૂજા- પતિષ્ઠાને નામે તીર્થોના ઝગડાને તપોનું મહત્વ વધી ગયું છે. ખરી વાત એવી છે ઉકેલ આપણે શોધી શકતા નથી. અને કલહના કે બાહા તપસ્યા તે આંતરિક તપયાની પુષ્ટિ ઝંઝાવાતમાં ફસાદ પડયા છીએ. પ્રત્યેક વ્યક્તિમાં માટે છે. એ પુષ્ટિ ન થતું હોય તે બાહ્ય તપત્યાગની નહીં પણ મને વધારે કેમ મળે, અને સ્યા નિરર્થક જ જાય છે. આ વસ્તુ નિષે કઈ તે માટે સાચા-ખે ટા માગે, વધુ તે ખોટા માર્ગે વિચારતું હોય એમ જણાતું નથી. એટલે પૂજ્ય જઈ રહ્યા છીએ. આાપણું સમાજ અને રાષ્ટ્રની મુનિમહારાજેની ફરજ છે કે તપસ્વીઓનું ધ્યાન અત્યારે જે સમસ્ય મેઘવારી જેવી ઉત્પન્ન થઈ આ બાબત ઉપર વિશેષ અપાવે. અને બાહ્યને છે તેના મૂળમાં આ પરિગ્રહની ભાવના છે. કયાં ગૌણ કરી આંતર તપસ્યાનું મહત્ત્વ વધારે. ભગવાન મહાવીરને સર્વસ્વ ત્યાગ અને કયાં આમ જીવનમાંથી ત્યાગ અને તપસ્યા તેના આપણી પરિગ્રહની લાલસા? આમાંથી બચવાને વાસ્તવિક રૂપમાંથી લુપ્ત થયા છે તેની પુનઃ માગ હોય તે એક જ છે અને તે એ કે ભગ- પ્રતિષ્ઠા કરવા માટે ભગવાન મહાવીરને યાદ વાન મહાવીરના રાગને આપણે જ છોડી દીધા કરવાની જરૂર છે. યાદ તે કરીએ જ છીએ; છે તેને પુનઃ અનુસરીએ. કામ કઠણ છે પણ સ્વતિ-પ્રાર્થના કરીએ જ છીએ; પણ તે હોઠથી, અસંભવ નથી. અસંભવ હેત તે સ્વયં ભગવાન તેને બદલે હદયથી થાય એ જરૂરી છે. મહાવીર માટે છે. તે સંભવ બન્યું ન હોત. એટલે આજને ટાણે ભગવાન મહાવીર અને સમગ્ર જૈન સમાજના જાણીતા જૈન સંગીતકાર તેમના ત્યાગને યાદ કરી તેમના માર્ગને અનુસરવા પ્રયત્ન કરે એ અત્યંત જરૂર છે. આમ મનુભાઈ અથ, પાટણવાલા થશે તે આપણા દેશ અને સમાજની સળગતી
૧૪પ-ડી, અરૂણા નિવાસ, અરવિંદ કેલેની, સમસ્યાને ઉકેલ આપણે મેળવી શકીશું.
એસ. વી. રોડ, વિલેપારલે (વેસ્ટ) મુંબઈ-૪૦૦ ૦૫૬ ભગવાન મહાવીરને ત્યાગ કે અપરિગ્રહ, અનુકરણીય છે એ આજની તાતી જરૂરિયાત તે કેનઃ Clo, ૫૬ ૫૪૮૨, ૫૭૬ પર છે જ, ઉપરાંત તેમાં જે તપસ્યા કરી તેનું જે છે ભક્તિ સંગીતના દરેક પ્રસંગોએ વિકૃતરૂપ આપણે કરી દીધું છે તે પણ સુધાર
અમારી પાર્ટીને યાદ કરે છે પની જરૂર છે. તપસ્યાને નામે ઉજમણા અને
