________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ વર્ષ: ૪ અંક ૨, ૧૬ ડિસેમ્બર ૨૦૦૩].
[૨૧
( માનવધર્મ એટલે શું?)
-દીપકભાઈ દેસાઈ માનવ ધર્મ એટલે શું? આખી વાત એ તો | જાહેરખબરના પૈસા આપી, માલસામાનનો બહુ મોટી છે પણ ટૂંકમાં લઈએ તો મનુષ્યો પુરાવો આપીને તમારી વસ્તુ લઈ જાવ.” બસ, એકલાનું સાચવે કે એને મારા નિમિત્તે દુઃખ ન| આટલી જ રીતે માનવતા સમજવાની છે. કારણ જ થવું જોઈએ, એ માનવ ધર્મ છે. કે જેવું આપણને દુઃખ થાય એવું સામાને દુઃખ
તમે શેઠ હો અને નોકરને તમે ખૂબ 1 થતું હશે, એવું આપણે સમજી શકીએને! આવી ટૈડકાવતા હો. તે ઘડીએ તમને વિચાર આવવો ! રીતે તમને દરેક બાબતમાં આવા વિચાર આવવા જોઈએ કે હું નોકર હોઉં તો શું થાય? આટલો |
જોઈએ. વિચાર આવે તો તમે એને ટૈડકાવવાનું અત્યારે દસ હજાર આપણને આપ્યા હોય પદ્ધિતિસરનું કહેશો, વધારે નહીં કહો. તમે કોઈનું અને પાછા ન આપીએ, તે ઘડીએ આપણા નુકસાન કરતા હો, તો તે ઘડીએ તમને વિચાર | મનમાં વિચાર થાય કે “મેં કોઈને આપ્યા હોય ને આવે કે હું સામાને નુકસાન કરું છું પણ કોઈ | એ ના આપે તો મને કેટલું દુઃખ થાય? માટે મારું નુકસાન કરે તો શું થાય?
એને વહેલી તકે આપી દેવા! આપણા હાથમાં માનવ ધર્મ એટલે આપણને જે ગમે છે | રાખવું નહીં. માનવ ધર્મ એટલે શું? જે દુ:ખ એટલું લોકોને આપવું અને ના ગમતું હોય તે આપણને થાય છે એને થાય જ. કોઈને દુ:ખ બીજાને આપવું નહીં. આપણને કો’કે ધોલ મારે! આપતી વખતે મનમાં એમ થાય કે મને દુઃખ તે નથી ગમતું, તો આપણે ધોલ ના આપવી | આપે તો શું થાય? એટલે દુઃખ આપવાનું બંધ જોઈએ બીજાને. આપણને કોઈ ગાળ દે તે શું કરી દે એ માનવતા. આપણને નથી ગમતી. માટે બીજા કોઈને આપણે પછી એથી આગળ માનવ ધર્મ એટલે શું આપવી નહીં. માનવધર્મ એટલે આપણને જે ના | કે સ્ત્રીને જોઈને આકર્ષણ થાય કે તરત જ વિચારે રૂચે તે બીજાની પ્રત્યે કરવું નહીં. આપણને ગમતું | કે મારી બેનની ઉપર કોઈની નજર ખરાબ થાય હોય તે બીજા પ્રત્યે કરવું, એનું નામ માનવ ધર્મ | તો શું થાય? મને દુઃખ થાય. એમ વિચારે એનું
મારે લીધે કોઈને અડચણ ના આવે' એવું ! નામ માનવ ધર્મ માટે મારે ખરાબ નજરથી ના રહ્યું એટલે તો કામ જ થઈ ગયું ને! પછી | જોવું જોઈએ. એવો પસ્તાવો લે. કો'કના પંદર હજાર રૂપિયા, સો-સો રૂપિયાની પછી માનવતાથી ઉપર “સુપર હ્યુમન' કોને નોટનું એક બંડલ આપણને રસ્તામાંથી જડ્યું તો શું કહેવાય? તમે દસ વખત આ ભાઈનું નુકસાન આપણા મનમાં એમ થાય કે મારા આટલા | કરો તો ય એ ભાઈ તમારું કામ હોય તે ઘડીએ રૂપિયા પડી જાય તો મને કેટલું દુઃખ થાય, તો | તમને “હેલ્પ' કરે! તમે ફરી એમને નુકસાન કરો આને તેટલું દુઃખ થતું હશે? એટલે આપણે જઈને | તો ય તમારે કામ હોય તે ઘડીએ તમને હેલ્પ કરે. પેપરમાં જાહેરખબર આપવી જોઈએ કે, ભાઈ ! એમનો સ્વભાવ જ હેલ્પ કરવાનો છે. એટલે
For Private And Personal Use Only
