________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૫૬
શ્રી આત્માનંદ પ્રકાશ
જયારે અલ્લાઉદ્દીન ખિલજીનું લશ્કર અજારામાં ખંડિત દેરાસર પાછળ બે દેરીઓ છે. તેમાં આવ્યું ત્યારે દેરાસરમાં પ્રભુજીની મૂતિઓ ન જવા માટે ત્રણ ઓરડાની પાસે દરવાજ મૂકેલે છે. જેવાથી કંધે ભરાઈને અહિંના છ દેરાસરોને નષ્ટ પહેલી દેરીમાં શ્રી પાર્શ્વયક્ષની મૂર્તિ છે. લેકા કરી નાખ્યાં. એક માત્ર મંદિર બચી ગયું. તેને ગણપતિની મૂર્તિ માનીને પૂજે છે.
આજથી દશ વર્ષ અગાઉ ગાંગડામાં ભોયરૂં બીજી દરીમાં એક હનુમાનજીની મૂર્તિ છે. અને બીજી હતું, જે ઠેઠ અજાર સુધી જતું હતું. પરંતુ હવે અંબિકાદેવીની મૂર્તિ છે, તેના ઉપર છદ્ધાર સમયને સમયના પરિવર્તન થતાં તે યરૂ બંધ કરી લેખ છે દેવામાં આવ્યું છે.
ખંડિત થયેલા દેરાસરની ચારે બાજુએ દિવાલ હતી. આવી દંતકથાઓ અહીં પ્રચલિત છે.
એ સ્થાન શ્રાવકના વંડા તરીકે ઓળખાતું હતું, બીજા સ્થાને:
અજારા પાર્શ્વનાથના મંદિરની ભમતી તરફનો દેરાસરની બહાર દક્ષિણ દિશામાં એક દેરી છે. એક જમીનને ટુકડો દિવાલ બંધ હતા, તે દિવાલ તેમાં શ્રી ઋષભદેવ ભ૦ની પાદુકા પધરાવેલી છે. પડી જતાં તેને ફરી ચાવી લેવા શ્રાવકે એ ધ્યાન તેની ઉપર આ પ્રકારે લેખ છે—
ન આપ્યું ને સરકારે એ જમીન કબજે લીધી. સંવત ૬૮ જુન સુર શનિવારે ખંડિત દેરાસરવાળા વંડાની પૂર્વ તરફના એક વિભૂતિ ફાળકાટ શિક્ - ખાંચાની જમીનની પણ એવી સ્થિતિ થતાં એ જમીન ફટાળી શી ઢીયરિર નિદાસી જીલ્લામાં પણ સરકારી જમીન સાથે ભેળવી દેવામાં આવી.
ધર્મશાળાનું બાંધકામ કરતી વેળા એ જમીન હીરાપુર રેશો મનન ”
વેચાતી લેવી પડી, શ્રી ઋષભદેવ ભગવાનનાં પગલાં નીચે પૂર્વ તરફ આ ગામમાં ઘણું ખંડિત ન પ્રતિમાઓ શ્રી આનંદવિમલસૂરિ, દક્ષિણ તરફ શ્રી વિજયદાનસૂરિ,
જૈનેતરના કબજામાં હોવાનું જોવામાં આવે છે. પશ્ચિમ તરફ શ્રી હીરવિજયસૂરિ, ઉત્તર તરફ સવાઈ તેઓ તેને કાવે તે ઉપયોગ કરે છે. શ્રી વિજયસેનસૂરિ તેમજ અગ્નિખૂણામાં મેહમુનિ, નૈઋત્યખૂણામાં તત્ત્વકુશળ, વાયવ્યખુણામ ઋષિ ના અારા પાર્શ્વનાથના મંદિરથી પૂર્વ દિશામાં. વીરજી, ઈશાન ખૂણામાં ઉપાડ વિધાસાગરજી વગેરેના જ્યાં ઢોરોને બેસવાને ગંદર છે ત્યાં એક પાદુકાઓ આઠે દિશામાં સ્થાપન કરેલી છે. વટવૃક્ષના મૂળ પાસે એક ખંડિત જિન પ્રતિમાન પૂર્વે આ સ્થળે દેરાસર હોવાં જોઈએ,
મસ્તક પડેલું છે. આ મસ્તક શત્રુથ ઉપર
આવેલા ચૌમુખજીના દેરાસરમાં બિરાજમાન મૂળઆ દેરી પાસે રાયણનું ઝાડ છે.
નાયકની પ્રતિમાને મસ્તક જેવડું છે. આ ખંડિત શ્રી અજારા પાર્શ્વનાથ જિનાલયની બાજુમાં મુખાકૃતિ તીર્થકર ભગવાનની હોવા છતાં લોકોએ વંડો હતો, તેમાં એક ખંડિત પડેલું દેરાસર હતું. એને શીતળાદેવીનું સ્થાનક બનાવી દીધું છે. એને ત્યાં એક ધર્મ શાળા કરાવવામાં આવી છે. નવકાર દેવી માનીને તેના ઉપર સિંદુર વગેરે ચડાવીને લેકે સી વગેરે સંઘજમણુ અહીં થાય છે. ગરમ પાણી આત્મકલ્યાણ કરે છે. પણ અત્યારે અહિં મુકાય છે.
દેલવાડા તરફ જવાના દરવાજા દિવાલે એની પાછળ ત્રણ ઓરડા છે, તેમાં પૂજારી રહે છે વૈરાગી બાવાઓને ઊતરવા માટેનું એક
For Private And Personal Use Only
