________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
માણિક્ય દેવસૂરિની અનુપલબ્ધ કૃતિઓ
(લે. . હીરાલાલ ર. કાપડીયા એમ.એ.)
અત્યાર સુધીમાં જેટલું સાહિત્ય રચાયું છે તે એમ એમની પદ્યાત્મક રચના નામે નલાયન જોતાં સર્વા શે જળવાઈ રહ્યું નથી, કયા લેખકનું કેટલું જણાય છે, આ નલાયનને કુબેરપુરાણ તેમજ સાહિત્ય છે તે એ કસ જાણવા માટે દરેક વખતે યોગ્ય કપાઠ પણું કહે છે. એમાં દસ રૂંધ છે. એને સાધન મળી રહે એ લગભગ અશકય છે. કોઈ કોઈ અંગેની પ્રશસ્તિ ઉપરથી આપણે નલાયન ઉપરાંતની લેખકે એક કરતાં વધારે કૃતિ રચી હોય તે એ બન- ચાર કૃતિનાં નામ જણી શકીએ છીએ. એ ચાર વાજોગ છે કે એ પોતાની કઈ કૃતિમાં સ્વરચિત કૃતિનાં નામ અને એને લગત ઉલેખનાં સ્થળો નીચે અન્ય કૃતિને જરૂર જણાતાં ઉલ્લેખ કરે. આવું કાર્ય મુજબ છે :વટ” (બ) ગચ્છતા માણિજ્યદેવસૂરિએ કર્યું છે નામ.
સ્થળ (૧) અનુભવસાર વિધિ
અંધ ૭, સર્ગ , પક, પત્ર ૧૭ (૨) પંચનાટક
અંધ ૯, સર્ગ ૪, ૩૬. પત્ર ૧૮૩ છે. અને ગર્જના કરી એમના આત્માને ચેતવણી પેશવા માટે અને ક્ષગુવારના બ્રાંતિજન્ય મુખ માટે આપે છે. અને વિકારોને પાછળ હઠાવે છે, આપણે શા માટે પાપ કરતે હશે ? એનું જ્ઞાનીઓને આશ્ચર્ય માત્ર એ સિંહને સતત સુઈ રહેવા દઈએ છીએ. થાય છે. ઈક્રિઓના સુખે તે ક્ષણજીવી ભાસમાન હોય આપણામાં અને જ્ઞાનીઓમાં આવે ફેર હોય છે. છે. એ કેટલી વાર ટકે? ઘડી પછી તે એ સુખદુઃખના
એટલા માટે જ જ્ઞાની મહાત્માઓ આપણને રૂપમાં પરિણમે છે, એ દેખીતુ છે. આ વસ્તુસ્થિતિ છે. મૃત્યુને સતત નજર સામે ઉભા રાખી પિતાનું કર્તવ્ય અને આપણે માનિએ અને અનુભવિએ પણ છીએ. પાલન કરવા સૂચે છે. મૃત્યુને ભૂલાય છે એટલે ભીંત માટે જ માણસે આપણામાં એ મૃત્યુની ઉધાડી અને ભૂલાય છે. આપણા કપાળમાં લખેલા મૃત્યુ' એ બે લટકતી તલવાર હમેશ તૈયાર જ છે એ જાણી થતઅક્ષર જે આપણે જોઈ શક્તા ન હોઈએ તે આપણું કિંચિત જાતા નાના પાપથી પણ કરવું જોઈએ. ઘરમાં જ્યાં આપણી નજર વારે ઘડી જતી હોય ત્યાં આપણુ મનથી વયનથી અને શરીરથી કોઈ માળ પ્રતિઃ રારિબાપૂ એ અક્ષરે લખી રાખવા પણ જીવને દુઃખ ન થાય તેની તકેદારી રાખવી જોઇએ, જેથી આપણે મૃત્યુનું વિસ્મરણ ન થાય, કારણે જોઈએ. જરા જરા વાતમાં આપણે ગુસ્સો કરીએ, જેમણે શરીર ધારણ કરેલું હોય છે તેને સ્વભાવ જ અભદ્ર શબ્દ મુખેથી બેલોએ, નીતિબાહ્ય વર્તન કરીએ, મરણનો હોય છે. જે જમે તે મરવાને જ એ ત્રિકાળા- અન્યાયથી દ્રપાન કરીએ કે એના કાઈ ખાટા બાધિત સિદ્ધાંત છે. જમે છતાં મર્યો જ નહીં એવું કામ કરીએ ત્યારે મૃત્યુનું સ્મરણ આપણને થઈ જાય કઈ અત્યાર સુધી થયો નથી અને થવાને પણ નથી તે આપણે એવા કામ કરતા અટકીએ “મૃત્યુ એ ત્યારે આ શરીરને આટલે મેહ માયુસ શા માટે બે અનો એ જ સંપ છે એમ જાણી આપણે રાખતા હશે ? અને એ ક્ષણભંગુર શરીરની વાસનાઓ સાવચેત રહેવું એ જ શુભેચ્છા ! "
For Private And Personal Use Only
