________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
પ્રતિકમણ કયારે ?
૧૬૫
રાખે છે. મહોલ્લામાં રહેલાં કુતરાંની નાના બાળકે વેઠીને, ક્ષમા ધારણ કરી આત્માને સ્વભાવિક ધર્મ jી મરી, હાથથી મુઠીઓ ભારે, તો પણ કુતરાં ક્ષમા પ્રગટ કર્યો. શાંત રહે છે. તે સમજે છે કે મને અહિંથી રોટલે પ્રતિક્રમણમાં ૮૪ લાખ જીવોને અમાવાની પ્રથા ખાવા મળ્યો હતો.
ઉત્તમ છે. પરંતુ સાચી ક્ષમાપના કોની સાથે ?
પૃથ્વીકાયાદિ સ્થાવર-વિકસેન્દ્રિય–તથા પંચેન્દ્રિય અપકારક્ષમા-ભવિષ્યમાં ઘણું નુકશાન જાણું
તીચની પાસે તમો ક્ષમા માગે છે. પરંતુ તે ક્ષમાં ધારણ કરવી. રસ્તામાં ચાલતાં ફોજદારની
પૃથ્વીકાયાદિ સમજી શકતા નથી. નારકીને જીવો ભૂલથી ધકકો લાગે, તે વખતે બોલે તે ભાવિમાં
નિરંતર તીવ્ર વેદનાને ઉદય હોવાથી, અને દે ધાણું નુકશાન થાય, તેથી આવેશને દબાવી ક્ષમા
ભોગસુખમાં આસક્ત હોવાથી સાંભળતા નથી. ધારણ કરે. અથવા ગમે તે તેફાની જે છેલ્લી કાટીના ગધેડા જેવાં પશુઓ પણ લાટ્ટીવાળા માણ
ખરી ક્ષમાપના માનવ સાથે, તેમાં પણ ગાઢ સને દેખી ભાવિમાં મને મારશે એમ ધારી લાત પરિચયમાં આવેલાની સાથે. નહિ મારતાં મમાં ધારણ કરે છે.
પૈસાની લાલચથી અથવા પ્રમાદને લીધે પુત્રવિપાકક્ષમા-ક્રોધ, કામ, વિરાધના આદિનું ફળ
પુત્રી-સ્ત્રી બહેન વિગેરેને સંસ્કાર ન આપ્યા હોય,
અને વિલાસી બનાવી જીવન હણી નાખ્યું હોય તે ઘણા દુ:ખને આપનાર છે એમ ધારી ક્ષમા રાખે.
તેમની પાસે ક્ષમા યાચવી. નંદમણિને જીવ દેડકે જાતિસ્મરણથી વિરાધના આદિ વડે હું છુઃ દેડકે થશે એમ જાણી ધેડાના
આવી ક્ષમા માગવામાં આવે તો ક્ષમાવીર બની પગ નીચે દબાઈ ચગદાયો છતાં ક્રોધ નહિ કરતા પવની સફળતા માગી શકાય. આ પર્વ પોકારી ક્ષમાને જ ધારણ કરી તેના પ્રતાપે આદિવાળ, પોકારીને કહે છે કે સૌની પાસે ક્ષમા માગ્યા પછી ગૌતમસ્વામી જેવા ગણોને પણ આશ્ચર્ય ઉપન્ન જ પ્રતિક્રમણ કરવા બેસજો. નહીં તે તરગાલા કરાવનારી સાહ્યબીવાળા દર્દદેવ થયા.
જેવું થશે.
તરગાલા જ્યારે નાટક ભજવે છે, ત્યારે પોતે આ ત્રણ પ્રકારની ક્ષમા તિર્થ એ પણ કરે છે. રાજાધિરાજ પણ બની આનંદ માને છે, પણ નાટક તેથી ઉત્તમ કેરીની છેલ્લી બે ક્ષમા છે.
પૂરું થયા પછી ભિખારીના ભિખારી. તેવી રીતે આતાક્ષમા ભગવાનની આજ્ઞા છે, કે ફોધ કરો
પ્રતિક્રમણ કરતાં જગતમાં રહેલા સર્વ જીવોને નહિ, એમ ધારી ક્ષમા કરવી. અંધકમનિની ખાલ 'ખમાવી આનંદ માનીયે અને પ્રતિક્રમણ પુરૂં થયા ઉતાર છતાં જિનેશ્વરની આજ્ઞા નજર સમક્ષ રાખી
આ પછી તરગાલાની માફક વિરોધ, વૈરને વૈર ! ઝઘડા ક્ષમાધારણ કરી તેથી મોક્ષનબરીમાં પહોંની ગયા. ને
ને ઝઘડા ! ધર્મક્ષમા–આત્માને સ્વભાવિક ધર્મમાં છે.
છેલ્લી હાકલ મારી વિરમું છું કે ભલે અત્યાર
સુધી નરગાલા જે વેશ ભજવ્યો, પણ હવે કોઈ તેથી કોઈપણ સંયોગમાં, કોઈપણ સમયે ક્રોધ ન
તરગાલા જેવા બનશો નહિ. સર્વને સાચી ક્ષમાપના કરતાં ક્ષમા જ ધારણ જ કરે.
આપી, સાચું પ્રતિક્રમણ કરી સંત્સરી પર્વ ઉજવશે ! ભગવાન મહાવીર અને અનેક આપત્તિઓ એ જ અભ્યર્થના.
For Private And Personal Use Only
