________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૧૮
શ્રી આનંદ પ્રકાશ
કાઇલ નામના એક અંગ્રેજ વિચારક પિતાના Thus space parathastra ( જયુઝ ગીતા) “વીર અને વીરપૂજા” (Heros and Hero- નિરીશ્વરવાદ અને નરપુંગવવાદને કળશ છે. worship) નામના પુસ્તકમાં વિશેના સિદ્ધાંતને જરથુએ ફરતાં ફરતાં એક શહેરમાં એક જાદુગરને મળો મત પતિપાદિત કરે છે. મહાવીશ, મહાપુ દેરડા પર ચાલતો જોયો, જાદુગર નીચે જમીન પર જ ઇતિહાસના ઘડવૈયા છે તથા સર્વાગીણ જીવનનું પટકાતાં મૃત્યુને શરણ થશે. તેની દફનક્રિયા પ્રસંગે શાસન-નિયમન કરવામાં પ્રમાણુરૂપ છે. નિશે કહે છે જરથુષ્ય એક પ્રવચન કરતાં ઉપદેશ કરે છે. તે કહે કે આવા નરપુંગવ રૂટિસ્થાપિત નીતિ-નિયમથી છે. હું લોકો, આ જાદુગરની માફક જોખમ ખેડતાં પર છે. સમાજમાં પ્રચલિત નીતિ-નિયમે તે ઈશ્વર શીખે, સાહસમય જીવન જીવતાં શીખે, જીવનનું જેવી કોઇ કહિપત વસ્તુના ભયથી ઊભા કરેલા વહેમ ખરૂં તત્વ અને સરવે સાહસ છે. Live dangeછે. પ્રસ્તી ધર્મની માન્યતામાં ઈશ્વરના ભયને જ્ઞાનની rously જાલામુખીના શિખર પર તમારો ઘર શરૂઆત ગણી છે, The fear of God is the બા અને નગર વસાવે. સાહસ કરે, જોખમ beginning of wisdom પણ જમાં સર્જનહાર ખેડ, વરું ઈશ્વર જ નથી કે તેનાથી ભય છે પામવે કે આ રાજનીતિ( Political Philosophy )માં અ અનાનમલ ભ્રમ છે. હવે તે જવું જ જોઈએ. વિશેના નરપુંગવવાદના સિદ્ધાંતને મનુસ્મૃતિના બ્રાહ્મણબળ, વીર્ય, સાહસ–બસ, એ જ ધમ, એ જ નાત, વાદની સાથે સરખાવી શકાય. બ્રહ્મનિષ્ઠ પારિત્ર્યશીલ
આપણે અહિં ભારતના દર્શનશાસ્ત્રોમાં સજન બ્રાહ્મણે જ શ્રેષ્ઠ અધિકાર ભોગવે, એ મનુને મત હાર ઇશ્વરની કલ્પના જૈન અને બૌદ્ધ દશનોએ છે. પહેટાએ તેને Republicમાં પણું “તરવજ્ઞાની. તો નકારી જ છે. અને બીજું દર્શન પણ ઇશ્વરની એ જ જશાસકો થવાને પાત્ર છે' એમ કહ્યું છે. કહપના જુદી જુદી રીતે આપે છે તેને અહિં વિસ્તાર- બીજી એક બાબતમાં નિશે મનને મળતો આવે છે. ભયથી ઉલલેખ થઈ શકે તેમ નથી. ટૂંકમાં સેબિટિક સ્ત્રી સ્વતંત્ર ન રહી શકે અને સ્વાતંત્ર્ય છરવી પણ ધર્મો જેવા કે ખ્રીસ્તીધમ અને ઇસ્લામમાં જે પ્રકારનો
ન શકે, એ મનુસ્મૃતિનો મત નિરોને પણ માન્ય ઇશ્વર માન્ય રખાયો છે તેવો આપણુ દશામાં નથી. હોય તેમ લાગે છે. વિશે કહે છે કે “Men must
be educated for war, and women હવે આપણે નિના દાર્શનિક વિચાર જોઈએ.
for home” અર્થાત સ્ત્રીઓ ઘર સાચવે ને પુરુષે નિજોના લખાણેની ખુશી કહો કે વિશિષ્ટતા તે એ છે કે પ્રમાણબદ્ધ દલીલેના કરતાં પોતાના મંતવ્યો
સમાજમાં પ્રાકૃત માણસે જ બહુ સંખ્યામાં છે. રજુ કરવાની ધગશ અને તે ની સ્વીકૃતિને આગ્રહ
નરપુંગવો બહુ અલ્પ છે અથવા નહિવત છે. પ્રાકૃત વધારે પ્રમાણમાં જોવામાં આવે છે. આ જ કારણે માણસની બહ સંખ્યાનું પરિણામ સમાજની અધે. નિશેનાં લખાણની અસર તવજ્ઞાન કરતાં સાહિત્ય
ગતિમાં જ આવે પરંતુ દરેક સમાજમાં સમયે સમયે ઉપર વધારે પડી છે, ગુજરાતના સાક્ષરોમાં કનૈયાલાલ
નરપુંગવે જમે છે અને તેથી જ આ આ નરપુ. મશી અને વાડીલાલ કે. શાહના લખાણો મા તા ગાતે-તે સમ' જ ઊપંથે લઈ જાય છે, અને માનવતે સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે છે.
સંસ્કૃતિ તેથી જ ટકી રહે છે એવી વિશેની વિશેના દાર્શનિક વિચાર રજુ કરતું મહાકાવ્ય માન્યતા હતી,
For Private And Personal Use Only
