________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
[ ૧૩૪ ]
શ્રી આત્માન પ્રકાશ
www.૧૧-vvvvvvvv x :
સ્થાન પ્રાપ્ત ન કર્યું હોય.' ઈતિહાસ અને વૃત્ત, જૈન જે સમાજ આ સર્વ સામગ્રીની સરલતાથી કાવ્ય અને કથા, નાટક અને સ્તુતિ તેમજ જીવન- સમજણ મળી શકે તે માટે વિરવત સૂચિ તૈયાર ચરિત્ર તથા વ્યાકરણ અને કષમાં જ નહિ પરતું કરવાનો પ્રયત્ન કરતો નથી. લગભગ ઈ. સ. ૧૮૭૩વૈજ્ઞાનિક ગ્રંથમાં પણ જેનેની સંખ્યા અલ્પ નથી. ૭૮ માં પ્રોફેસર બુલરે બલીનની રોયલ લાઈ આચાર્ય શ્રી ભદ્રબાહુ, કુંદકુંદાચાર્ય, જિનસેન, આ ઘેરીને માટે હસ્તલિખિત જૈન ગ્રંથની સૂચિ તૈયાર શ્રી હેમચંદ્ર, હરિભદ્રસૂરિ આદિ પ્રાચીન તેમજ મધ્ય- કરી હતી અને જેને સાહિત્યના વિસ્તૃત વિવેચનને કાલીન લેખકેએ આધુનિક આર્યાવર્તવાસીઓને માટે પ્રા. વેવરને ઈ. સ. ૧૮૮૩-૮૫ માં પ્રયત્ન અતુલ સાંસ્કૃતિક સંપત્તિ સુપ્રત કરી છે. આ કર્યો હતો. ઈ. સ. ૧૯૦૬ અને ૧૯૦૮ ના ગાળામાં વસ્તનું પ્રતિપાદન સુપ્રસિદ્ધ તપાગચ્છીય વિદ્વાન પેરીસના પ્રખ્યાત પ્રોફેસર એ ગુરીનાંટે “Stu• ઉપાધ્યાયશ્રી યશેવિળ છે, કે જેમને સમય
dies of Jaina Bibliography” પ્રકાશિત ઈ. સ. ૧૬૨૪-૮૮ ને છે. ઈ. સ. ના પહેલા
ન કર્યું હતું. આ દિશામાં વિશેષ પ્રયત્ન કરવા બાદ
બે સિકામાં જેનોના વેતાંબર અને દિગંબર બે ફીરકા
છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઉત્તર તેમજ દક્ષિણ ભારતમાં થઈ ગયા તેમનામાં એજ્ય સ્થાપવા આ મહાપુરુષે
નવીન હસ્તલિખિત જૈન ગ્રંથ તેમજ શિલાલેખો મહાપ્રયાસ કર્યો હતો.
વિશેષ પ્રમાણમાં મળી આવ્યા છે. આ મહાન સાહિત્ય તેમજ આધ્યાત્મિક સામગ્રીની પ્રયત્નપૂર્વક રક્ષા કરવી તે ફક્ત તાંબર,
આધુનિક સમયે દક્ષિણ ભારતમાં જૈન ધર્મ દિગંબરે, સ્થાનકવાસીઓ, તેરાપંથીઓ અગર તે
તરફ વિદ્વાનોનું સારું આકર્ષણ થયું છે. ડો. એમ.
એચ. કૃષ્ણને “શ્રવણ બેલગોલામેં ગોમટેશ્વર કે બીજા કોઈ સંપ્રદાયની જ ફરજ નથી પરતું ભાર. તીય સંસ્કૃતિ તેમજ ભારતીય જ્ઞાનપ્રેમીઓનું આ
મસ્તકાભિષેક” પર સંશોધન પૂર્ણ વિવેચન કર્યું વશ્યક કર્તવ્ય છે. જેનોનું સિદ્ધાન્ત સંબંધી સાહિ
હતું. ડો. બી. એલ. સાલેગર અને શ્રી એમ. એસ. ત્ય કેટલાક તેમના વિશેષજ્ઞો તેમજ અમુક સંપ્ર
રામસ્વામી આયંગરને જૈન ધર્મના વિવેચન અને
આ સંશોધનમાં સારો પરિશ્રમ ઊઠાવ્યો છે. ઈડિયન દાયોના જનસમૂહ પૂરતું મર્યાદિત છે, અને આજે
જ મ્યુઝીએમના કયુરેટર ટી. એન. રામચંદ્રને તેમના પણ એવું અપૂર્વ સાહિત્ય ભવું પડયું છે કે જેનું
તિરુપતી કુનરન અને ઉસકે મંદિર' નામના અદ્યાપિ પર્યત અધ્યયન નથી થયું,
પુસ્તકમાં દક્ષિણ ભારતના જૈન સ્મારક પરત્વે હિંદ તત્વજ્ઞાનના વિદ્યાર્થીઓ જાણવાને ઈએ સારું આલેખન કર્યું છે. ડૉ. સી. મીનાક્ષીને કેટલાછે કે જૈન ધર્મના સાહિત્યે ન્યાય અને બીજા દુર્ગ એક જન ગુફાઓ અને જૈન ચિત્રોની શોધ કરી મ્ય સિદ્ધાંતના વિકાસમાં કેટલો હિસ્સો આપ્યો છે.
છે કે જેમાં જિનેશ્વર ભગવંતના જીવનની હકીકત જેન લેખકોએ રામાયણ, મહાભારત તથા પુરાણ
અને સામગ્રીઓ મળી આવી છે. આ શોધનું કે ઉપર પણ વિવેચન તેમજ વૃત્તાંત આળેખ્યા છે.
પુદુકેટા રાજ્યમાં આવેલ સિત્તન્નવાસલ નામનું કલાપ્રિય ભારતીય યુવાનો એ પણ સારી રીતે જાણે
આ ગામ છે. છે કે અજંટાની ચિત્રકલા તેમજ ભય યુગની ચિત્રકલામાં જેનોનો કેટલો અપૂર્વ હિસ્સો હતો. આ આવી રીતે જૈન સાહિત્ય, સંસ્કૃતિના સંબંધમાં ઉપરાંત જન લેખકોએ હિંદની વિવિધ ભાષા અતિશય સાધનો અને સામગ્રીઓ અસ્તિત્વ ધરાવે ગુજરાતી, મારવાડી, હિંદી, તામિલ, તેલગુ અને છે-જરૂર છે એક માત્ર તેને સુવ્યવસ્થિત કરી તેના કનડીમાં સાહિત્ય-રચના કરી છે. આજે પણ આ અધ્યયન-અધ્યાપનના માર્ગની. જન ભાઈઓ આ ભિન્ન ભિન્ન ભાષાઓમાં જુદા જુદા પ્રબો અને સંબંધમાં સુયોગ્ય યોજના વિચારી તેને અમલમાં મૂકે. પુસ્તકે છપાઈ રહ્યા છે પરંતુ ખેદની વાત છે કે
(ઉધૃત)
For Private And Personal Use Only
