________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન સમાજની આધુનિક સ્થિતિ સડે કયા ભાગમાં છે? રપ કે “નથી. કેળવણી, જ્ઞાન જે મનુષ્યને વાસ્તવિક પ્રકારે મળે તે ખરેખર દેવ બનાવે છે તેને માટે જ્યારે મનમાનતે તેષ દષ્ટિગોચર ન થાય ત્યારે બીજા વિષય માટે કહેવું શું ? વસ્તુતઃ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ શાળાઓની પદ્ધતિને બરાબર અભ્યાસ કરી સ્થળે સ્થળે તેવી શાળાઓ ખોલવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. પરંતુ જ્યાં આભ ફાટે ત્યાં થીગડું દેવાય ? એ કિંવદન્તી અનુસાર દેશવ્યાપી શિક્ષણ વિષયક સંસ્થાઓને દુષ્કાળ દષ્ટિગોચર થતું હોય અગરતો સમાજમાં માત્ર રંક પ્રયાસજ જેવામાં આવતો હોય ત્યાં શું કહેવું અને શું કરવું? એવા ઉદ્દગાર સહજ નીકળે છે. કદાચ સાંપ્રત સમયમાં મળતી કૉલેજની યાતે કુલની કેળવણી મળે, તેથી પણ સંતોષ રાખી બેસી રહેવા જેવું નથી. તેમાં પણ અનેક તરેહના વાંધા છે. હોટે ભાગે એક બી, એ. એમ. એ. એમ. બી. બી. એસ અગર એમ. ડી. બારીસ્ટર, સોલીસીટર પાછળ હજારનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હોય તો પણ પરિણામે સ્વાથી પણામાંજશેખમાં તથા એકલપેટાપણા આદિ દોષામાં ઉપરોક્ત પદવી ધરાવનાર વ્યક્તિઓની દશા નિરખવામાં આવે છે. એ કેળવણીની પદ્ધતિને લાંછન લગાડનાર હકીકત છે. અલબત, કેળવણી ઉત્તમ છે. કેળવણી, જ્ઞાન, શિક્ષણ, વિદ્યા એ લગભગ સમાનાર્થી શબ્દો છે. તેને કિંવા તેમાં દોષ નથી, પરંતુ હાલમાં જે પદ્ધતિથી તે કેળવણી આપવામાં આવે છે તે ચલાવી લેવા જેવી નથી. તે ઉપગી નથી એટલું જ નહિ પરંતુ સર્વ પ્રકારે અધોગતિએ લઈ જનારી છે. કેળવણીના ખરા હિમાયતીઓએ ઉપાધિઓને (વિદેશીય શિક્ષણની પદ્ધતિ પૂર્વક પ્રાપ્ત કરાતી ઉપાધિઓને) ખરેખર ઉપાધિરૂપ ગણી તેની બીલકુલ દરકાર ન કરતાં દેશ માટે કઈ જાતની કેળવણું બંધ બેસતી જણાય છે તેને બરાબર અભ્યાસ કરી તેવી કેળવણીને પ્રચાર કરવાની અતિ આવશ્યકતા છે. આ દેશને હવે શેકસ્પીયર અને મિલ્ટનનાં કાવ્યોનાં ગાનોની જરૂર નથી,આ દેશને વ્યાકરણનાં સૂત્રો કિંવા ન્યાયની અવચ્છેદકાછિની પંક્તિએ ઉચરાવી પાંડિત્યનો ડોળ કરાવવાની જરૂર નથી, પરંતુ વસ્તુત: દેશમાં કઈ વસ્તુની અનિવાર્ય આવશ્યકતા છે તે વિચારી તે પ્રાપ્ત કરાવવાની અતિશય જરૂર છે?
અપૂર્ણ.
For Private And Personal Use Only
