________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૩
મારવાડમાં કેળવણીને ઉગતા સૂર્ય. છે કે અદ્યાપિપર્યત એક પણ “જૈન મહા વિદ્યાલય, યાતે કોઈ સારી વિદ્યા સંસ્થા અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી. થોડા સમય પહેલાં, અમે ભૂલતા ન હોઈએ તો બનારસમાં “હિંદુ યુનિવર્સિટિ ” તથા યશેવિજયજી જૈન પાઠશાળાની સ્થાપના લગભગ એકજ વખતે થએલી, તેમાં પણ યશોવિજયજી જેન પાઠશાળા સંપૂર્ણ સગવડ અને સાધનો વચ્ચે શરૂ થઈ હતી. હવે આ બન્ને સામયિક સંસ્થાને વિચાર કરીએ તે “હિંદુ યુનિવર્સિટિ” ઉન્નતિની ટોચે પહોંચેલી છે, ત્યારે આ પણ યશોવિજયજી પાઠશાળા મૃતપ્રાય: સ્થીતિ ભગવતી જણાય છે. આશા હતી કે આ સંસ્થા એક આદર્શ જૈન મહાવિદ્યાલયનાં સ્વરૂપમાં પ્રકાશી આવશે, પરંતુ કુદરતને તે રૂપું નહિં. ખેર ! હવે આ તરફ પણ તે બે કે તેથી ઉચ્ચતમ પ્રયત્ન શરૂ થયેલ છે. આ સંસ્થાને આશય આદર્શ વીરભક્ત જેને અને તે પણ ચાલુ જમાનાની પાશ્ચત્ય કેળવણી પ્રાપ્ત કરવા છતાં ધાર્મિક વસ્તુસ્થિતિને નહિં ભૂલનારા તૈયાર કરવા એજ રહેશે. આ સંસ્થાને હાલ તુર્ત તે ગોલવાડનાં કઈ પણ હવા તંદુરસ્તીવાળા તથા દરેક પ્રકારની સગવડવાળા સ્થળે હાઈસ્કુલ સાથે બોડીંગના સ્વરૂપમાં ખોલવામાં આવશે, અને રફતે રફતે જૈન કોલેજનું સ્વરૂપ અપાશે એમ સાંભળવામાં આવ્યું છે.
અત્રે થોડી સૂચનાત્મક વિનંતી મહારાજશ્રીને કરવી અયોગ્ય નહિં ગણાય. જો કે આ બાબત મહારાજશ્રીનાં ખ્યાલ બહાર તો નહિં જ હોય.
૧ મારવાડની પરિસ્થિતિ આપ જાણે છે કે ઉત્સાહ વખતેજ કામની શરૂઆત કરી દેવામાં આવે અને પૈસા પણ તે જ સમયે એકત્ર કરી લેવામાં આવે તે ઠીક પાયોસર કે
કામ રસ્તે ચડી જાય, પરંતુ જે જરા પાછળ ઉપર છોડવામાં આવે તે પછીથી સારી આશા રાખી શકાય નહિં. મહારાજશ્રીએ આ માટે અથાગ પરિશ્રમ સેવ્યા છે, તે પછી થોડી વધુ જહેમત ઉઠાવીને પૈસા એકત્ર કરાવી, દ્રસ્ટડીડ કરાવી, પૈસા સારા સુરક્ષિત સ્થળે રખાવી, અને સંસ્થાના ઉંડા પાયા રેયા પછી જ ડે. ઘણી વખત અનુભવાયું છે કે આવી રીતે પ્રથમથી અગમચેતીનાં ઉપાયે ન લેવાથી સંસ્થાઓ કડી સ્થીતિમાં આવી પડે છે.
૨ આ સંસ્થાની ગામથી દૂર સ્વતંત્ર સારા હવા પાણી અને સંપૂર્ણ તંદુરસ્તીવાળા સ્થળે ગુરૂકુળને લાયક સર્વ સગવડ સાથે, સારા ચારિત્રવાળા, અને અનુભવી શિક્ષકોની દેખરેખ નીચે શરૂઆત થાય તે વધુ લાભ પહોંચે.
૩ આ સંસ્થાને લાભ અમુક ગામ-પ્રાંતન્યા દેશની વસ્તીને મળે એમ ન થાય તે વધુ ઠીક.
૪ ધાર્મિક જ્ઞાનની પ્રધાનતા પાશ્ચાત્ય કેળવણું સાથે ન ભૂલાવી જોઈએ. એટલે કે તે ગોખણીયું નહિં, પરંતુ આદર્શ જેને બનાવવાને ઉપયોગી તાવિક જ્ઞાન મળે તેમ થવું જોઈએ.
For Private And Personal Use Only
