________________ श्री कल्पमुक्तावल्यां राजभुवन शोकाकुलम् // 135 // अवनिपोऽपि जनाकुलशोकभा, गजनि हन्त ? सुधीर मुधीरपि / निखिलमन्त्रिगणोऽपि तदाऽभवत्, किमिह कार्यमितीति विशङ्कितः॥३०॥ अस्मिन् समये श्री सिद्धार्थभूपतेर्भवनं यादशातं तत् सूत्रकारः स्वयमेव प्राह // मूलपाठ:--तं पि य सिद्धत्थरायवरभवणं उवरयमुइंगतंतीतलताल-नाडइज्जजणमणुज्जं दीणविमणं विहरइ / / 92 // व्याख्या-तदपि सिद्धार्थराजभवनं-उपरतमृदङ्गतन्त्रीतलतालनाटकीयजनमनोज्ञत्वमिति / अर्थात् तदानीम् राजभवने कर्णसुखदमृदङ्गध्वनिः-हस्तकौशलपूर्वकं यथास्यात्तथा-निवृत्त एव-तथा मधुरस्वरेण मायमानाः गायकाःअपि च दर्शनीयनाटकादीनि-निवृत्ताः उपरतानि च-शून्यारण्यवदभूदिति-शोकाकुलत्वातू-अतएव-तद् राजभवनं दीनं सत् दुःखितमिध-विमनस्कम् उद्घान्तचित्तवृत्तिः-इव दृश्यते // 92 // मूलपाठः–त एणं से समणे भगवं महावीरे माऊए अयमेयारूवं अज्झत्थियं पत्थिवं.मणोगयं संकप्पं समुप्पन्न वियाणिता॥ व्याख्या-तादृशं पूर्वकथितवृतान्तं श्रमणो भगवान् महावीरः-अवधिज्ञानेन-निश्चयीकृत्य-इत्थञ्चिन्तयति // तथाहि // इन्द्रवज्रावृत्तेन कुर्मश्च किङ्कस्य पुरो वदामो, मोहस्य लोके गतिरीदृशी वै // धातो दुषेन स्त्विव सदगुणोऽपि, दोषोदभवायाजनि चित्रमेतत // 1 // 1 अस्माकम्-इव // 135 //
