________________ श्रीभगवत्यङ्ग श्रीअभय वृत्तियुतम् भाग-२ // 878 // सूत्रप्रदर्शितभङ्गद्यरूपोऽध्येतव्योमध्यमभङ्गस्येहासम्भवात्, तथाहि, द्वीन्द्रियस्यैकस्यैकत्राकाशप्रेदेशे बहवो देशानसन्ति, 11 शतके देशस्यैव भावात्, एवं आइल्लविरहिओ त्ति, अहवा एगिंदियस्स पएसा य बेंदियस्स पएसा ये त्येवंरूपाद्यभङ्गकविरहितस्त्रिभङ्गः, उद्देशक: 10 लोकाएव मिति सूत्रप्रदर्शितभङ्गद्वयरूपोऽध्येतव्यः, आद्यभङ्गकस्येहासम्भवात्, तथाहि, नास्त्येवैकत्राकाशप्रदेशे केवलिसमुद्धात धिकारः। विनैकस्य जीवस्यैकप्रदेशसम्भवोऽसङ्ख्यातानामेव भावादिति, अणिदिएसु तियभंगो त्ति, अनिन्द्रियेषूक्तभङ्गकत्रयमपि सूत्रम् 420 लोकस्यसम्भवतीतिकृत्वा तेषु तद्वाच्यमिति ।रूवी तहेव त्ति स्कन्धा देशाः प्रदेशा अणवश्चेत्यर्थः, नो धम्मत्थिकाये त्ति नो धर्मास्तिकाय / क्षेत्रादिअधो क्षेत्रादिभेदएकत्राकाशप्रदेशे संभवत्यसङ्ख्यात प्रदेशावगाहित्वात्तस्येति, धम्मत्थिकायस्स देसे त्ति यद्यपि धर्मास्तिकायस्यैकत्राकाशप्रदेशे प्रभेदादि प्रदेश एवास्ति तथाऽपि देशोऽवयव इत्यनर्थान्तरत्वेनावयवमात्रस्यैव विवक्षितत्वान्निरंशतायाश्च तत्र सत्या अप्यविवक्षित- तेषां संस्थानत्वाद्धर्मास्तिकायस्य देश इत्युक्तम्, प्रदेशस्तु निरुपचरित एवास्तीत्यत उच्यते धम्मत्थिकायस्स पएसे त्ति, एवमहम्मत्थिकायस्सवि जीवरूपादि, त्ति, नो अधम्मत्थिकाए अहम्मत्थिकायस्स देसे अहम्मत्थिकायस्स पएस इत्येवमधर्मास्तिकायसूत्रंवाच्यमित्यर्थः, 16 अद्धासमओ एकाकाशनत्थि, अरूवी चउन्विह त्ति, ऊर्द्धलोकेऽद्धासमयो नास्तीत्यरूपिणश्चतुर्विधा धर्मास्तिकायदेशादय ऊर्द्धलोक एकत्राकाशप्रदेशे जीवादि, सम्भवन्तीति।लोगस्स जहा अहोलोगखेत्तलोगस्स एगंमि आगासपएसे त्ति, अधोलोकक्षेत्रलोकस्यैकत्राकाशप्रदेशे यद्वक्तव्यमुक्तं द्रव्यतो लोकादि। तल्लोकस्याप्येकत्राकाशप्रदेशे वाच्यमित्यर्थः, तच्चेदम्, लोगस्स णं भंते! एगंमि आगासपएसे किं जीवा०? पुच्छा गोयमा! नो जीवे इत्यादि प्राग्वत् / 18 अहेलोयखेत्तलोए अणंता वन्नपज्जव त्ति, अधोलोकक्षेत्रलोकेऽनन्ता वर्णपर्यवा एकगुणकालकादीनामनन्तगुणकालाद्यवसानानां पुद्गलानांतत्र भावात् ॥अलोकसूत्रे नेवत्थि अगुरुलहुयपज्जव त्ति, अगुरुलघुपर्यवोपेतद्रव्याणांपुद्गलादीनां तत्राभावात् // 420 // प्रदेशे प्रश्नाः / // 878