________________ श्रीआवश्यक नियुक्तिभाष्यश्रीहारि० वृत्तियुतम् भाग-२ // 816 // नमस्कारव्याख्या, व्याख्या, नियुक्तिः 1019 पञ्चविधत्वे क्रमेच शङ्कासमाधानम्। सत्तहिए देवसियंतं चिय रूवाधियं रत्तिं॥१॥एसेत्थ भावणा-अहिगयदिणंमि करणजाणणत्थं पक्खतिहिओदुगुणियत्तिअहिगयतिहिं पडुच्च अइगआ दुगुणा कजंति, जहा सुद्धचउत्थीए दुगुणा अट्ठ हवंति 'दुरूवहीण'त्ति तओ दोण्णि रूवाणि पाडिजंति, सेसाणि छ सत्तहिं भागे देवसियं करणं भवइ, एत्थ य भागाभावा छच्चेव, तओ बवाइकमेण चादुप्पहरिगकरणभोगेणं चउत्थीए दिवसओ वणियं हवइ, 'तं चिय रूवाहियं रत्ति'ति रत्तीए विट्ठी, कण्हपक्खे पुणो दो रूवाण पाडिल्जंति, एवं सव्वत्थ भावणा कायव्वा, भणियं च- 'किण्हनिसि तइय दसमी सत्तमी चाउद्दसीय अह विट्ठी। सुक्कचउत्थेकारसि निसि अट्ठमि पुन्निमा य दिवा॥१॥ सुद्धस्स पडिवयनिसि पंचमिदिण अट्ठमीए रत्तिं तु / दिवसस्स बारसी पुन्निमा य रत्तिं बवं होइ॥२॥ बहुलस्स चउत्थीए दिवा य तह सत्तमीइ रत्तिमि / एक्कारसीए उ दिवा बवकरणं होइ नायव्वं // 3 // इत्यलं प्रसङ्गेनेति गाथार्थः॥ 1018 // उक्तं कालकरणम्, अधुना भावकरणमभिधीयते, तत्र भावः पर्याय उच्यते, तस्य च जीवाजीवोपाधिभेदेन द्विभेदत्वात् तत्करणमप्योघतो द्विविधमेवेति, अत आह नि०- जीवमजीवे भावे अजीवकरणं तु तत्थ वन्नाई। जीवकरणं तु दुविहं सुअकरणं नो असुअकरणं // 1019 // - सप्तहते दैवसिकं तदेव रूपाधिकं रात्रौ // 1 // एषाऽत्र भावना- अधिकृतदिने करणज्ञानार्थं पक्षतिथयो द्विगुणिता इति अधिकृततिथिं प्रतीत्य अतिगता द्विगुणाः क्रियन्ते, यथा शुक्लचतुर्थ्यां द्विगुणा अष्ट भवन्ति, द्विरूपहीना इति ततो द्वे रूपे पात्येते, शेषाणि पट् सप्तभिर्भागे दैवसिकं करणं भवति, अत्र च भागाभावात् षडेव ततो बवादिक्रमेण चातुष्प्राहरिककरणभोगेन चतुर्थ्या दिवसे वणिक् भवति, 'तदेव रूपाधिकं रात्रा' विति रात्रौ विष्टिः, कृष्णपक्षे पुनद्वै रूपे न पात्येते, एवं सर्वत्र भावना कर्त्तव्या, भणितं च- कृष्णे निशि तृतीयायां दशम्यां सप्तम्यां चतुर्दश्यां अह्नि विष्टिः। शुक्ले चतुर्थ्यां एकादश्यां निशि अष्टम्यां पूर्णिमायां च दिवा // 1 // शुक्लस्य प्रतिपनिशि पञ्चमीदिने अष्टम्या रात्रौ तु। द्वादश्या दिवसे पूर्णिमायाश्च रात्रौ बवं भवति // 2 // कृष्णस्य चतुर्थ्यां दिवसे च तथा सप्तम्या रात्रौ। एकादश्यास्तु दिवसे बवकरणं भवति ज्ञातव्यम् // 3 //