________________ श्रीआवश्यक नियुक्तिभाष्यश्रीहारि० वृत्तियुतम् भाग-२ // 573 // भावना, किं?- प्रवचनं श्रुतमित्यर्थः, चशब्दोऽनुक्तसम्यक्त्वसामायिकसमुच्चायार्थः, ववहारो त्ति एवं व्यवहारो व्यवस्थितः, 0.3 उपोद्घातव्यवहारग्रहणाच्च तदधोवर्तिनैगमसंग्रहनयद्वयमपि गृहीतं वेदितव्यम्, ततश्चैतदुक्तं भवति- नैगमसंग्रहव्यवहारास्त्रिविधमपि नियुक्तिः, 0.3.7 सप्तमसामायिकं मोक्षमार्गतयाऽनुमन्यन्ते, तपःसंयमग्रहणाच्चारित्रसामायिकम्, प्रवचनग्रहणाद् श्रुतसामायिकम्, चशब्दात् / द्वारम् निवसम्यक्त्वसामायिकम्, आह- यद्येवं किमिति मिथ्यादृष्टयः?, उच्यते, यतो व्यस्तान्यप्यनुमन्यन्ते, नसापेक्षाण्येव,शब्दऋजू- वक्तव्यता। नियुक्ति: 790 सूत्रयोः पुनः कारणे कार्योपचारात् निर्वाणमार्ग एव निर्वाणं संयम एवेत्यनुमतम्, ऋजुसूत्रमुल्लङ्यादौ शब्दोपन्यासः शेषो आत्मा परितननयानुमतसंग्रहार्थः, एतदुक्तं भवति-ऋजुसूत्रादयः सर्वे चारित्रसामायिकमेव मोक्षमार्गत्वेनानुमन्यन्ते, नेतरे द्वे, तद्भावेऽपि सामायिकम्। मोक्षाभावात्, तथाहि-समग्रज्ञानदर्शनलाभेऽपि नानन्तरमेव मोक्षः, किन्तु सर्वसंवररूपचारित्रावाप्त्यनन्तरमेव, अतस्तद्भावभावित्वात् तदेव मोक्षमार्ग इति गाथार्थः // द्वारं / / 'उद्देसे निद्देसे य' इत्याधुपोद्घातनियुक्तिप्रथमद्वारगाथावयवार्थो गतः, इदानीं द्वितीयद्वारगाथाप्रथमावयवः किमिति द्वारं व्याख्यायते-किं सामायिकं?, किं तावज्जीवः? उताजीवः? अथोभयं? उतानुभयं?, जीवाजीवत्वेऽपि किं द्रव्यं? उत गुण इत्याशङ्कासम्भवे सत्याह नि०-आया खलु सामइयं पच्चक्खायंतओ हवइ आया। तं खलु पञ्चक्खाणं आवाए सव्वदव्वाणं // 790 // आत्मा जीवः खलुशब्दोऽवधारणे, आत्मैव-जीव एव सामायिकमित्यजीवादिपूर्वोक्तविकल्पव्यवच्छेदः, पच्चक्खायंतओ हवइ आयत्ति स च प्रत्याचक्षाण:- प्रत्याख्यानं कुर्वन् 'क्रियमाणं कृत'मिति क्रियाकालनिष्ठाकालयोरभेदाद् वर्तमानस्यै-8 // 573 // वातीतापत्तेः कृतप्रत्याख्यानोऽपि गृह्यते, स एव च परमार्थत आत्मा, श्रद्धानज्ञानसावधनिवृत्तिस्वस्वभावावस्थितत्वात्, शेषः संसारी पुनरात्मैव न भवति, प्रचुरघातिकर्मभिस्तस्य स्वाभाविकगुणतिरस्करणात्, अतो द्वितीयाऽऽत्मग्रहणम्, तंख