________________ श्रीआवश्यक नियुक्तिभाष्यश्रीहारि० वृत्तियुतम् भाग-१ // 59 // सति कियता भागेन हीनाधिकत्वमिति, अत्रोच्यते, सर्वत्र प्रतियोगिनःखल्वावलिकाऽसंख्येयभागादेः कालाद् असंख्येयगुणं पीठिका क्षेत्रम्, कुत एतत्?, अत आह - ०.१ज्ञान पञ्चकरूपा ___नि० सुहुमो य होइ कालो, तत्तो सुहुमयरं हवइ खित्तं / अङ्गुलसेढीमित्ते, ओसप्पिणीओ असंखेज्जा // 37 // नन्दी, सूक्ष्मः श्लक्ष्णश्च, भवति कालः, यस्माद् उत्पलपत्रशतभेदे समयाः प्रतिपत्रमसंख्येयाः प्रतिपादिताः, तथापि ततः कालात्, नियुक्ति: 37 सूक्ष्मतरं भवति क्षेत्रम्, कुतः?, यस्मात् अङ्गुलश्रेणिमात्रे क्षेत्रे प्रदेशपरिमाणं प्रतिप्रदेशं समयगणनया अवसर्पिण्यः असंख्येयाः, द्रव्यादिवृद्धि प्रतिबन्धास्ततीर्थकृद्भिः प्रतिपादिताः, एतदुक्तं भवति-अङ्गलश्रेणिमात्रे क्षेत्रे प्रदेशाग्रं असंख्येयावसर्पिणीसमयराशिपरिमाणमिति त्सूक्ष्मता च। गाथार्थः॥ 37 // उक्तमवधेर्जघन्यादिभेदभिन्न क्षेत्रपरिमाणम्, क्षेत्रं चावधिगोचरद्रव्याधारद्वारेणैवावधेरिति व्यपदिश्यते, नियुक्ति:३८ अवधेः अतः क्षेत्रस्य द्रव्यावधिकत्वात् तदभिधानानन्तरमेव अवधिपरिच्छेदयोग्यद्रव्याभिधित्सयाऽऽहनि०- तेआभासादव्वाण, अन्तरा इत्थ लहइ पट्ठवओ। गुरुलहुअअगुरुलहुअं, तंपि अतेणेव निट्ठाइ॥३८॥ प्तिद्रव्यम्। अवधिश्च जघन्यमध्यमोत्कृष्टभेदभिन्नः, तत्र तावज्जघन्यावधिपरिच्छेदयोग्यमेवादावभिधीयते- तैजसं च भाषा च तैजसभाषे तयोर्द्रव्याणि तैजसभाषाद्रव्याणि तेषामिति समासः, अन्तरात् इति अर्थाद्विभक्तिपरिणामः अन्तरे, अथवा अन्तरे इति पाठान्तरमेव, एतदुक्तं भवति-तैजसवाग्द्रव्याणामन्तर इत्यन्तराले अत्र तदयोग्यमन्यदेव द्रव्यं लभते पश्यति, कोऽसावि-8 0 विधेयस्य चकारो वाक्यभेदक्रमोपदर्शनार्थः (इति मलयगिरिपादाः)। 0 वक्ष्यमाणमसंख्येयावसर्पिणीमानम्। एकप्रमाणाङ्गलमात्रे श्रेणिरूपे नभःखण्डे (नन्दीवृत्तिः 166 प०)। प्रदेशसंख्यानम्। साक्षाद्दर्शनाभावादुपचारेणेत्यर्थः। Oमर्यादार्थोऽवधिः। अन्तरे 5-6 / 7 द्रव्यमिति। (r) मध्यार्थोऽत्रान्तरः। ®मध्यभागे तैजसभाषयोः। ®तैजसभाषयोः / प्रारम्भसमा // 52
