________________ श्रीआचाराङ्गं नियुक्तिश्रीशीला० वृत्तियुतम् श्रुतस्कन्धः१ // 407 // अस्मिन्मनुष्यलोके मुक्तिमार्ग ज्ञानदर्शनचारित्रात्मकं कीर्त्तयतीति सम्बन्धः। तस्य च तीर्थकृतः साक्षाद्धर्ममावेदयत:केचन | श्रुतस्कन्धः१ लघुकर्माणस्तथैव प्रतिपद्य धर्मचरणायोद्यच्छन्त्यपरे त्वन्यथेत्येतत्प्रतिपादयितुमाह-अपिशब्दश्चार्थे, चशब्दश्च वाक्यो | षष्ठमध्ययन धूतम्, पन्यासार्थे, एवं च तीर्थकृताऽऽवेदिते सत्येके- लब्धकर्मविवरा विविधं संयमसङ्गामशिरसि पराक्रमन्ते, परान् वा प्रथमोद्देशक: इन्द्रियकर्मरिपून आक्रमन्ते पराक्रमन्त इति / एतद्विपर्ययमाह-साक्षात्तीर्थकरे सकलसंशयच्छेत्तरि धर्ममावेदयति सत्येकान् नियुक्ति: 251 प्रबलमोहोदयावृतान् संयमेऽवसीदतः पश्यत यूयम्, किम्भूतानित्याह- नात्मने हिता प्रज्ञा येषां ते अनात्मप्रज्ञास्तानिति, सूत्रम् 173 स्वजनधूननम् कुतः पुनः संयमानुष्ठानेऽवसीदन्ति इत्यारेकायांसोऽहं ब्रवीमि। अत्र दृष्टान्तद्वारेण सोपपत्तिकं कारणमाह- सेशब्दस्तच्छब्दार्थे, अपिशब्दश्चार्थे, स च वाक्योपन्यासार्थः, तद्यथा च कूर्मो महाहदे विनिविष्टं चित्तं यस्यासौ विनिविष्टचित्तो- गायमुपगतः पलाशै:-पत्रैः प्रच्छन्न: पलाशप्रच्छन्नः, सूत्रे तु प्राकृतत्वाव्यत्ययः, उम्मग्गं ति विवरं उन्मज्यतेऽनेनेति वोन्मजनम्, ऊर्द्ध वा. मार्गमुन्मार्गम्, सर्वथा रन्ध्रमित्यर्थः, तदसौ न लभत इत्यक्षरार्थः / भावार्थस्त्वयं-कश्चिद् ह्रदो योजनशतसहस्रविस्तीर्णः प्रबलपलाशशैवलघनकठिनवितानाच्छादितो नानारूपकरिमकरमत्स्यकच्छपादिजलचराश्रयः, तन्मध्ये चैकं विस्रसा-8 परिणामापादितं कच्छपग्रीवामात्रप्रमाणं विवरमभूत्, तत्र चैकेन कूर्मेण निजयूथात् प्रभ्रष्टेन वियोगाकुलतयेतश्चेतश्च शिरोधरां / प्रक्षिपता कुतश्चित्तथाविधभवितव्यतानियोगेन तद्रन्ध्र ग्रीवानिर्गमनमाप्तम्, तत्र चासौ शरच्चन्द्रचन्द्रिकया क्षीरोदसलिलप्रवाहकल्पयोपशोभितं विकचकुमुदनिकरकृतोपचारमिव तारकाकीर्णं नभस्तलमीक्षाञ्चक्रे, दृष्ट्वाचातीव मुमुदे, आसीच्चास्य / मनसि- यदि तानि मदाण्येतत्स्वर्गदेश्यमदृष्टपूर्वं मनोरथानामप्यविषयभूतं पश्यन्ति ततः शोभनमापद्यत इत्येतदवधार्य 0 सोपपत्ति किं कारणमित्याह (मु०)। // 407 //