________________ श्रीआचाराङ्गं नियुक्तिश्रीशीला० वृत्तियुतम् श्रुतस्कन्धः१ // 238 // प्रतिपाल्यते इति, उक्तं च- आगासे गंगसोउव्व, पडिसोउव्व दुत्तरो। बाहाहिं चेव गंभीरो, तरिअव्वो महोअही॥१॥वालुगाकवलो श्रुतस्कन्धः 1 चेव, निरासाए हु संजमो। जवा लोहमया चेव, चावेयव्वा सुदुक्करं // 2 // इत्यादि, येन चाभिप्रायेण कामा दुरतिक्रमा इति द्वितीयमध्ययन लोकविजयः, प्रागभ्यधायि तमभिप्रायमाविष्कुर्वन्नाह- कामकामी इत्यादि, कामान् कामयितुं-अभिलषितुंशीलमस्येति कामकामी खलुः / पञ्चमोद्देशक: वाक्यालङ्कारे अयं इत्यध्यक्षः पुरुषः जन्तुः / यस्त्वेवंविधोऽविरतचेताः कामकामी स नानाविधान् शारीरमानसान् दुःख सूत्रम् 93 विशेषाननुभवतीति दर्शयति-से सोयई त्यादि, स इति कामकामी ईप्सितस्यार्थस्याप्राप्तौ तद्वियोगे चस्मृत्यनुषङ्गः शोकस्त आहारादि विधि: मनुभवति अथवा शोचत इति काममहाज्वरगृहीतः सन् प्रलपतीति, उक्तं च- गते प्रेमाबन्धे प्रणयबहुमाने च गलिते, निवृत्ते / सद्भावे जन इव जने गच्छति पुरः / तमुत्प्रेक्ष्योत्प्रेक्ष्य प्रियसखि! गतांस्तांश्च दिवसान्, न जाने को हेतुर्दलति शतधा यन्न हृदयम्?॥१॥ इत्यादिशोचते, तथा जूरइ त्ति हृदयेन खिद्यते, तद्यथा- प्रथमतरमथेदं चिन्तनीयं तवासीद्बहुजनदयितेन प्रेम कृत्वा जनेन / हृतहृदय! निराश! क्लीब! संतप्यसे किं?, न हि जडगततोये सेतुबन्धाः क्रियन्ते॥१॥ इत्येवमादि, तथा तिप्पइ त्ति तिपृ ते क्षरणार्थों तेपतेक्षरति सञ्चलति मर्यादातो भ्रश्यति निर्मर्यादो भवतीतियावत्, तथा शारीरमानसैर्दुःखैः पीड्यते, तथा परिः- समन्ताहिरन्तश्च तप्यते परितप्यते, पश्चात्तापं वा करोति, यथेष्टे पुत्रकलत्रादौ कोपात् क्वचिद्गते स मया नानुवर्तित इति परितप्यते, सर्वाणि चैतानि शोचनादीनि विषयविषावष्टब्धान्तःकरणानां दुःखावस्थासंसूचकानि, अथवा शोचत इति यौवनधनमदमोहाभिभूतमानसो विरुद्धानि निषेव्य पुनर्वयःपरिणामेन मृत्युकालोपस्थानेन वा मोहापगमे सति किं मया मन्दभाग्येन पूर्वमशेष ®आकाशे गङ्गाश्रोत इव, प्रतिश्रोत इव दुस्तरः / बाहुभ्यामेव गम्भीरस्तरीतव्यो महोदधिः // 1 // वालुकाकवल इव, निरास्वाद एव संयमः / यवा लोहमया एव, चर्वयितव्याः सुदुष्करम् // 2 //
