________________
कल्प
दीपिकाः
तस्माद् ब्रह्मविवर्तसंज्ञमुदितलिङ्गं वराहं स्मृतं, स्कन्दं वामन-मत्स्य-कूर्म-गरुडं ब्रह्माण्डमष्टादश ॥१॥ ____ निर्घण्टुर्नाम कोशः, अङ्गानि शिक्षादीनि षट्, उपाङ्गानि तदुक्तप्रपञ्चनपराः प्रबन्धा, सरहस्यानां | ऐदंपर्ययुक्तानामित्यर्थः चतुर्णाम वेदानांसारकोऽध्यापनद्वारेण प्रवर्तकः (ग्रं-४००) स्मारकोव -पर्यन्तगामी, धारकोऽधीतान् धारयितुं क्षमः, षडङ्गवित् शिक्षादिविचारको, ज्ञानार्थे तु पौनरुक्त्यं स्यात् । षष्टिरर्थास्तन्त्रिता अत्रेति षष्टितन्त्रं कापिलेयशास्त्रं तत्र पण्डितः। संख्याने संकलयितव्यवकलितादिगणितस्कन्धसुपरिनिष्ठित इति योगः। यथा
अमलकमलराशेस्त्र्यंशपञ्चाशषष्टैस्त्रिनयनहरिसूर्या येन तुर्येन चार्या ।
गुरुपदमथषभिः पूजितं शेषपौः, सकलकमलसंख्यां क्षिप्रमाख्याहि तस्य॥ ११११ दृश्य ६ लब्धा कमलसंख्या १२० । क्वचित्सखाणेत्यनन्तरं सिक्खाणेत्ति शब्दस्तत्र शिक्षा अणतिप्रति (३५६४)पादयति । शिक्षाणां आचारोपदेशशास्त्र, षडङ्गवेदकत्वमेव व्यनक्ति-शिक्षाअक्षरनिरूपकं शास्त्रं, कल्पस्तथाविधयज्ञादिसमाचारप्रतिपादकं शास्त्र, व्याकरण-शब्दलक्षणशास्त्रं । तानि अष्टादश“ऐन्द्र-पाणिनि-जैनेन्द्र-शाकटायन-वामन चान्द्र-सरस्वतीकण्ठाभरणं-बुद्धिसागरम् ॥१॥
