________________
| धनुपपत्तेः, अन्यथा काष्ठादीनामपि तत्प्रसङ्गाद, आह च-"कहमवत्वं नाणं, च सुत्तमत्ताइसुहुमबोहु च ॥ सुत्तादओ सयं चि य, विनाणं नावबुज्झति ।। १९७॥" [कथमव्यक्तं ज्ञानं च, सुप्तमत्वादिसूक्ष्मबोध इव ॥ सुप्तादयः स्वयमपि च, विज्ञानं नावबुद्ध्यन्ते ] "लक्खिजइ तं सिमिणा-यमाणवयणदाणाइट्ठाहिं ॥ ज नाऽमइपुवाओ, विलंते वयणचेट्ठाओ॥ १९८॥" [लक्ष्यते तत्स्वमायमानवचनदानादिचेष्टाभ्यः ॥ यद् नाऽमतिपूर्ण विद्यन्ते वचनवेटाः] ॥ ननु सुपे स्वीयं चेष्टितं कुतो न स्वस्य ज्ञानगोचर इति चेद्, ज्ञानावरणवैचित्र्यात्, नहि जाग्रतापि सर्वस्वीयं चेष्टितं ज्ञायते, मुहूर्तेनाप्यसंख्याताध्यवसायोल्लङ्घनाद् कस्यचिदेव कदाचिदेव वा तदभिव्यक्तः, आह च-"जग्गतो वि न याणइ, छउमत्थो हिअयगोरं सव्वं ।। जं तज्झवसाणाई, जमसंखेज्जाई दिवसेण ॥१९९॥ [जाग्रदपि न जानाति, छद्मस्थो हृदयगोचरं सर्वम् ॥ यत्तध्यवसानानि यदसंख्ये यानि दिवसेन] एवञ्च यथाऽध्यवसायस्थानान्यसंख्येयानि सूक्ष्माण्यपि केवलिदृष्टतया श्रद्धेयानि तथा व्यञ्जनावग्रहज्ञानमपीति भावः ॥ १२॥ अथ व्यञ्जनावग्रहतत्वं निरूप्य तद्भेदानिरूपयतिस चतुर्धा भवेच्चक्षु-मनोवर्जेन्द्रियोद्भवः ॥ उपघातानुग्रहाभ्यां प्राप्यकारीणि तानि यत् ॥१३॥ ७१ ॥
सचव्यञ्जनावग्रहश्चतुर्विधोघागरसनश्रोत्रत्वग्लक्षणेन्द्रियभेदात्, नन्वेतेषामेवेन्द्रियाणां व्यञ्जनावग्रहो नतु नयनमनसोरित्यव किं प्रमाणमिति चेत्, तेषां कर्कशकम्बलादिस्पर्शने त्रिकटुकाद्यास्वादने अशुव्यादिपुद्गलाघ्राणे भेर्यादिशब्दश्रवणे चोपघातदर्शना
चन्दनद्रवादिस्पर्श क्षीरशर्कराधास्वादने कर्पूरपुद्गलाद्याघ्राणे मृदुमन्त्रशब्दाद्याकर्णने चानुग्रहदर्शनात्प्राप्यकारवासः, नयनमनसोस्तु जलज्वलनायवग्रहेणानुग्रहोपघातादर्शनादतथात्वाद्, आह च-"नयणमगोवजिदिन-भाओवंजगोग्गहो चउहा।।उवधा
मतिनिरूप णे व्यञ्जनावग्रहस्य ज्ञा
नत्वव्यवस्थापनं तभेदनिरूपणञ्च॥
kic
CHAR
C
