Page Text
________________
ह
191
सविवरणं | Pचान्यतस्तत्प्राप्यते, गृह्यते परोपदेशश्रवणादिरूपमतरेव तदाहितसंस्कारद्वारा श्रुतहेतुत्वाद्, एवं च श्रुतमात्र एव द्रव्यश्रुतग्रहणस्य श्रीज्ञाना- हेतुत्वं लभ्यते, तथाभूतयैव च तयाञ्यस्मै तद् दीयते व्याख्यायते, एवञ्च व्याख्यानुकूलश्रुतसङ्कल्पे तदिष्टसाधनतामते
हेतुत्वं व्यज्यते तथाभूतयैव च मत्या परावर्त्तनचिन्तनद्वारा गृहीतं श्रुतं स्थिरीक्रियते, इत्थं चाविस्मृत्यनुकूलधारणाच्या - प्रकरणम्॥
पाररूपाया मतेरुत्तरकालिकपरिस्फूर्तिरूपश्रुतहेतुत्वं व्यवस्थाप्यते, यद्यपि 'पृपालनपूरणयोः' इतिपाठात्प्राप्त्यादर्नेतद्धात्वर्थत्वम् , तथापि प्राप्तिदानयोः पूरणविशेषत्वाद् न किञ्चिदनुपपनम् , एवञ्च मतिश्रुते कार्यकारणभावादेव परस्परं भिद्यते ॥ अभेदे सव्येतरगोविषाणयोरिव कार्यकारणभावाभावात , आह च-"महपुव्वं सुअमुत्तं, ण मई सुयपुब्बिआ विसेसोयं ॥ पुचि पालणपूरण-भावाओ जे मई तस्स ॥ १०५॥" [मतिपूर्व श्रुतमुक्तं, न मतिः श्रुतपूर्विका विशेषोऽयम् । पूर्व पालनपूरणभावात् यन्मतिस्तस्य ] " पूरिज्जइ पाविजइ, दिजइ वा जं मईइ नाऽमइणा ॥ पालिज्जइ अ मईए, गहियं इहरा पणस्सेज्जा ॥१०६॥" [पूर्यते प्राप्यते दीयते वा यन्मत्या नाऽमत्या ॥ पाल्यते च मत्या गृहीतं, इतरथा प्रणश्येत् ॥] यद्यपि प्रागभावावच्छिनकालसम्बन्ध एवं पूर्वपदार्थो नतु कारणत्वं गौरवात् , अकारणेऽपि पूर्वपदव्यवहाराच्च, तथाप्यन्वयव्यतिरेकाम्या मतेः | श्रुतहेतुत्वावधारणादत्र पूर्वपदस्य कारणत्वे लक्षणा, न चात्र बीजाभावस्तात्पर्यान्यथानुपपत्तरेवैतद्वीजत्वात्, तथातात्पर्य विनतदभिधानस्य निष्प्रयोजनत्वात्, ननु ज्ञानाज्ञानरूपयोर्मतिश्रुतयोः पृथक् समकालमेव लाभोपदेशात् कथं तयोर्हेतुहेतुमद्भाव, अन्यथाप्रतिपत्तों तु मतिज्ञानलाभकाले श्रुतज्ञानालाभात, श्रुताज्ञानानिवृतिप्रसमादन्यज्ञानस्याज्ञानानिवत्तेकत्वादिति चेत्, लब्धिरूपमतिश्रुतयोर्लाभस्यैव योगपद्योक्तः, उपयोगयोस्तु तथास्वाभाब्यात्क्रमोत्पत्तेरेव व्यवस्थितत्वात्, आह च-"नाणाण
हेतुफलमावान्मतिश्रुत
यो)दोपदर्शनं तत्र पृधात्वर्थप्रपञ्चनं तत्र भाष्यसंवादः
पूर्वपदस्य ५ कारणत्वेलक्षणायां बीजप्रदर्शन
CARE
॥
८
| SR No. | 600384 |
| Book Title | Savivaran Gyanarnav Prakaranam Gyanbindu Prakaran |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Yashovijay Gani |
| Publisher | Jain Granth Prakashak Sabha |
| Publication Year | 1946 |
| Total Pages | 252 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript |
| File Size | 21 MB |