Page Text
________________
पुष्पमाला लघुवृत्तिः ॥२०॥
४ भावनाधिकारे
लोभनिग्रहे कपिलोदाहरणम्
PADANEOPOREAPBREPBABA
राज्ञाऽस्माकं किं न दत्ता ? । सा प्राह-वत्स ! त्वं लघुवया मूर्खः, इहत्या अध्यापका मत्सरेण न त्वां पाठयन्ति, अतः श्रावस्त्यां त्वत्पिमित्र इन्द्रदत्तनामाऽध्यापकोऽस्ति, स त्वां पाठयिष्यतीत्यादि श्रुत्वा मातुराशिषं गृहीत्वोपपितृमित्रं गतः कपिलः । आगमनकारणादिव्यतिकरः सर्वोऽपि साधितः। तत इन्द्रदत्तेन गुरुतरस्नेहेनालियोक्तं-वत्स ! सम्यग्विहितं, भवादृशामुत्तमकुलप्रभवानां युक्तमेतत्, परमत्र न भोजनसम्पत्तिः, तामन्तरेण पठनं न स्यात् । यतः-"आरोग्यबुद्धिविनयोद्यमशास्त्ररागाः, पश्चान्तराः पठनसिद्धिगुणा भवन्ति । आचार्यपुस्तकनिवाससहायवल्ला, बाह्यास्तु पञ्च पठनं परिवर्द्धयन्ति ॥१॥"
ततः स वसन्तक्रीडार्थमुद्यानप्राप्तमिभ्यं शालिभद्रश्रेष्ठिनं "ॐ भूर्भुवः स्वस्तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवः स्वधीमहि धियोयोनि प्राणे देवे"त्याद्याशीर्वादपुरस्सरं प्रार्थयामास । तत्पुरः सर्वोऽपि स्वोदन्तो निवेदितः, प्रतिपन्नं भोजनं । ततः पठति, तद्गेहे मुक्त। सोऽन्यदा तत्परिवेषणाधिकारिण्यां दास्यामनुरक्तो भोगान् विलसति, अन्यदा दास्युत्सवे शृङ्गारितदासीः प्रेक्ष्य सा शृङ्गारकुसुमताम्बूलविरहिता रुदति, "अहो !! मन्दभाग्याया मे पतिर्दरिद्र' इति तद्वचः श्रुत्वा सोऽप्यधतिं मतोऽहो !! निर्धनानां पदे पदे पराभव इति । तत्रैको धनश्रेष्ठी निद्रान्ते प्रत्यूषे प्रथममेव यस्तं प्रार्थयते तस्मै पलद्विकं स्वर्ण प्रयच्छति, ततश्चिन्तावशगतः सद्य एव तस्मिन् सुप्त एव ब्रजामीत्यादि विचिन्त्य अर्द्धरात्रे उत्थाय व्रजनन्तरा आरक्षकैद्धः, प्रभाते राज्ञः समर्पितस्तेनेङ्गितादिना शुद्धो विज्ञातः, पृष्टश्च स सर्व यथार्थमुक्तवान् । तुष्टेन करुणापरेण राज्ञोक्तं-'यावत्स्वर्ण याचिष्यसि तावन्मानं दास्यामीति वद। ततः सोऽशोकबनिकामध्ये विमष्टु लग्नो द्वाभ्यां पलाम्यां वासांस्यपि न भविष्यन्ति, तत: सुवर्णशतं सुवर्णसहस्रं सुवर्णलक्षं सुवर्णकाटिं सुवर्णकोटाकोटिं यावचिन्तयतोऽपि नै मनस्सन्तोषः, तस्मिन्नासरे समुदीर्ग किमपि शुभकर्म, तेनेति चिन्तयितुं लग्नः किं मया मूढ
ROPORRORASHRA
॥२०॥
| SR No. | 600375 |
| Book Title | Pushpamala Prakaranam |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Hemchandrasuri, Buddhisagar |
| Publisher | Jindattasuri Bhandagar |
| Publication Year | 1961 |
| Total Pages | 336 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript |
| File Size | 27 MB |