________________
**
पुष्पमाला लघुवृत्तिः ॥१८॥
ArcEACars
जिह्वेन्द्रिये रसलोलनृपकथा समाप्ता ॥ वसन्तपुरे जितशत्रपः, सुकुमालिका राज्ञी, तस्याः कोमलस्पर्शेऽत्यासक्तो नृपो देशराज्यपरिजनचिन्तां त्यक्तवान् । ततो मन्त्रिभिस्सराज्ञीको निद्राभरे बद्ध्वा महावने मुक्तः, तत्सुतो राज्ये स्थापितः। अथ तयोर्मार्गे महाष्टव्यां गच्छतो देवी परि
४ भावनाधिका श्रान्ता तृषिता पुरो गन्तुं न शक्नोति । राजा तां एकत्र स्थापयित्वा सवत्र गवेषयन् यावज्जलं न लभते तावत्क्षुरिकया स्वबाहु
|| स्पर्शनेन्द्रियभ्यां शोणितं निष्कास्य पुटिकायां क्षिप्त्वा मृलिकाक्षेपेणाच्छं विधाय पायतिस्म । ततो दृढं क्षुधिता जाता सा, अन्यस्याहारस्या
विषये सुकुमा भावे निजोर्वोमांसं छित्त्वा संरोहणमलिकया व्रणरोधं कृत्वा दवाग्नौ भर्जयित्वा शशादिमांसच्छलेन राज्ञा सा भोजिता । एवं
लिकानृपकथा। गङ्गातीरे क्वचिनगरे प्राप्तो नृपो देव्याभरणमूल्येन वाणिज्यं कुरुते । अन्यदा देवी पाह-पूर्वमहं सखिमि नागीताद्यर्विनोदिता तदिदानी कथमेकाकिनी तिष्ठामि ?, तत्कमपि मानुषं मे सखायं कुरु, ततो नृपेणायं कलावानिति विचिन्त्य पङ्गुहे स्थापितः, न पुनरिदं ज्ञातम्-यथा वनेषु वल्ल्यः प्रत्यासन्नमेव तरुमाश्रयन्ति आम्र वा निम्ब वा, इति नार्योऽपि सगुणमगुणं वा नीचमुत्तमं वा आसन्नमेव पुरुषं भजन्ते, ततः पङ्गुस्वरादिमोहितया तेनैव समं लुब्धया अन्यदा गङ्गातीरे गतो नृपःप्रेर्य जले क्षिप्तः क्वापि पुरे तटलग्नः श्रान्तः सुप्तस्तरुतले । पुण्येन छाया तदुपरितो नापसरति । तत्र च तत्पुरनृपे अपुत्रे मृते दिव्यैरभिषिक्तो राजा जातः । सुकुमालिकापि हस्तगतं द्रव्यं भुक्त्वा पङ् चोल्लके क्षिप्त्वा भिक्षा मार्गयति, पङ्गुः प्रतिगृहं गीतं गायति, प्रतिपुरं च हिण्डमाना दैवाज्जितशत्रनृपपुरे प्राप्ता, राज्ञा गवाक्षस्थेन दृष्टा, आकार्य पृष्टा, भूमिस्था प्राह-पितृदेवब्राह्मणैरेष एव दत्तो भर्ता, ॥१८॥ ततःशीलं पालयन्ती पतिव्रताऽहं । नृपः प्राह-" बाह्वो रुधिरमापीतं, उर्वोर्मासं च भक्षितं । गङ्गायां वाहितो भर्ता,