________________
सामायिकादिषु गुणस्थानकानि गा.६७।
%
-
श्यमानकं तूंगगन गिनः प्रयवनानन्य १, सर्व चारित्रभ्योऽपाया चारित विशुदं भवतीति सिद्धान्त समाख्यातं, ततश्च यथे वाख्यातं समय तथैव यत ते चारित' तद्यथाख्यातं, सर्वधैव कषायोदयरहितमित्यर्थः, इदमपि द्विधा-छपस्थयथाख्यातचारित्र केवलियथाख्यातचारित्रं च, पुनरम्याय' द्विधा-उपशान्तमाहच्छास्थयथाख्यातचारित्र क्षीगामाहरामस्थयथारख्यातवारिव' च, इतरपि द्विवा-पयोगिकवलियथाण्यातचारिलमयोगिकवलियथाख्यातचारित्र' चति । तदेवमतानि पञ्च चारिलागि संयमरूपत्वेन प्रतिपक्तव्यानीति स्थितमिति गाथार्थः ।। ६॥ तदेवं निरुपितं संयमस्वरूप, तन्निरूपणतस्त्वस यमः संयमासंयमय निरूपितः, साम्प्रतं संयमत्वेनैव निरूपितषु सामायिकादिचाखिषु गुणास्थानलक्षणान् जाबसमा सान्निरूपयितुमाह --
सामाइयछेया जा नियट्टि परिहारमप्पमत्तता। सुहमा सुहुमसरागे उवासंताई अहकखाया ॥ ६७ ॥ सामायिकलछदोपस्थापनीया भवन्ति, क्रियदर यावत ? इत्याह-जा नियहि' ति प्रमत्तसंयतलक्षणात् पत्रगुणास्थानकादारभ्यानिवृत्तिबादरसम्परायलक्षणं नवम गुणास्थानकं यावदिति, प्रमत्ताप्रमत्तापूर्व करणानिवृत्तिबादरसम्परायलक्षणाश्चत्वारी जीवसमासाः सामायिकच्छेदापस्थापनीयचारिखलक्षणे संयम वर्तन्त इत्यर्थः, षष्टगुगास्थानकादारभ्येति, एतच सूत्रे नुक्तमपि लभ्यत, देशविरतिपर्यन्तषु पञ्चमु जीवसमासेषु सर्वचारित्रस्य सर्वथैवासम्भवादिति, परिहारविशुद्धिकसंयमे प्रमत्तान्ता जीवा लभ्यन्त, प्रमताप्रमत्तगुगास्थानकवत्निी जीवाः पूर्वोक्त सामायिकडदोपस्थापनीयलक्षण परिहारविशुद्धिकस्यरूपे च संयमे वर्तन्ते इत्यर्थः, अपूर्वकरणादीनि च गुगास्थानकानि परिहार विशुद्धिकसंयम न प्राप्यन्त, तेषां श्रेणियाराहगा एवं सम्भवाई गिद्वयारोहगास्य च कषांचिन्मतन परिहारविशुद्धिकचारित्रिणां निषेधादिति । 'महुम' ति सूक्ष्मसम्परायगुणस्थानसम्भविना जीवाः सूरमसम्परायसंयम, बर्तन्त नान्यत्रेति, उपशान्तमहादयस्तु यथाख्यातचारित्रिणः, उपशान्तमहिनीगणमोहसयोगिकवल्ययागिकवलिलनगणारचत्वारा जीवसमासा यथाख्यातचारित्र लभ्यन्त इत्यर्थः । तदेवं चिन्तिताः संयम जीवसमासाः, असंयमे तु मिथ्या ट्यादयोऽविरतसम्यग्दष्टिपर्यन्ताः, संयमासंयम तु देशविरता अनन्तरगाथायामेव निलपिता इति गाथार्थः ।। १७ ।। तदेवं सामायिकच्छदापस्थापनीयादिरूपतया संयम निरूप्य चिन्तितास्तत्र जीवसमासाः, पागम तु पुलाक
॥ ५५॥