________________
प्रश्नव्याक
रण ज्ञान वि० वृत्तिः - ॥५०॥
रुहिरमहिया परेति नरवतिमज्जायमतिक्कंता सजणजणदुगंछिआ सकम्मेहिं पावकम्मकारी असुभपरिणयाय दुक्खभागी 'निच्चाउदुहमनिच्हमणा इहलोके चेव किलिस्संता परदव्वहरा नरा वसणसयसमावण्णा ॥सु. ११ तव केइ परस्स दवं गवेसमाणा गहिता य हया य बद्धरुद्धा य तुरियं अनिधाडिया पुरवरं समप्पिया चोरग्गहचारभडचाडुकराण तेहि य कप्पडप्पहार-निदय आरक्खिय-खरफरुसवयण-तज्जणगलच्छुल्लुच्छल्लणाहिं प्रमत्तो निद्रां प्राप्तः, प्रसक्ता द्युतादिव्यसनासक्ता वा, विश्वस्ता विश्वासभाजस्तान् प्रति च्छिद्रं अवसरं प्राप्य घ्नन्तीत्येवंशीला ये ते, तथा व्यसनाभ्युदयेषु हरणबुद्धयः किञ्चित्, विगत्ति का इव नाखरविशेषा इव लोहितेच्छवः पर्यटन्ति सर्वतो भ्रमन्ति, पुनः कीदृशाः नरपतिमर्यादायां अतिक्रान्ताः सज्जनजनेन विशिष्टलोकेन जुगुप्सिता नीन्दिताः असत्कर्मभिः अभिहिताः मेरिताः सन्तः, पापकर्मकारिणः पापधर्मानुष्ठायिनः, अशुभपरिणता अशुभचित्तपरिणामाः अशुभाशयाः अतएव दुःखभागिन्य इति व्यक्तः । नित्यंसदा आविलं सकालुष्यं आकुलं वा दुःखं - प्राणिनां दुःखहेतुः तथा अनिर्वृत्तिः - स्वास्थ्यरहितं मनो येषां ते, इह लोके एवं क्लिश्यमाना वधबन्धादिना, परद्रव्यहरणशीलाः नराः - मनुष्याः व्यसनशतसमापन्नाः कष्टशतं प्राप्ता इति व्यक्तं । परद्रव्यं गवेषमाणा - विलोकयन्तः । गृहोता - बद्धा राजपुरुषैर्हता यष्टिमुष्टयादिभिः, बद्धा - रज्वादिभिः, रुद्धा-संयमिताः त्वरितं शिवं अनिर्घाटिता न निष्काशिताः भ्रामिताः, पुरवरं नगरं समर्पिताः ढौकिताः, चौरग्राहाथ, चारभटाः शूराः, चाटुकाराः अथवा चारकवसतिप्रवेशिताश्रौराः तैः कल्पिताः प्रहाराः लकुटाकारवलितचीवरैस्ताडनानि । निर्दया निष्करुणा ये आरक्षिकाः तेषां सम्बन्धीनि यानि खरपुरुष
१ निश्चाफल मू. प्र. २ लाजमर्याद रहित इति भाषा. ३ लासरिया इति भाषा. ४ गोटीला इति भाषा.
अधर्मद्वारे चौरिका
फलं
सू-१२
॥ ५० ॥