________________
३५॥
७ उबवाइया ८, एस संसारेत्ति पन्बुच्चई मंदस्सावियाणओ"
दासजीव'से बेमि 'त्ति-सोऽहं ब्रवीमि संति-विद्यन्ते त्रस्यन्तीति त्रसाः, किंविधाः १ पाणा त्ति-यथायोगं प्राणधारण विद्यते प्रकाराः। येषां ते प्राणिनो द्वीन्द्रियादयः। ते च कियझेदा:-किंप्रकाराश्चेति दर्शयति-तद्यथा-'अंडय 'ति-अण्डाजाता अण्डजाःपक्षिगृहकोकिलादयः । पोता एव जायन्ते पोतजाः-हस्तिवल्गुल्यादयः । जरायुवेष्टिता जायन्ते इति जरायुजार-गोमहिष्यजाविकमनुष्याः। रसाद् जाता रसजा:-तक्रारनालदधितीमनादिषु कृम्याकृतयोऽतिसूक्ष्मा भवन्ति । संस्वेदाद जाताः संस्वेदजाः-मत्कुणयकाशतपदिकादयः। संमर्छनाजाताः संमूर्छजाः शलभपिपीलिकादयः। उद्भेदन-उद्भिद् भुवमुद्भिद्य जाता उद्भिजाः पतङ्गखंजरीटादयः । उपपाताजाता उपपातजाः, अथवोपपाते भवा औपपातिकाः देवा नारकाश्च । एवमष्टविधे जन्मनि सर्वे त्रसजन्तवः संसारिणो निपतन्ति नैतव्यतिरेकेणान्ये सन्ति । च शब्देन त्रिकालाऽस्तित्वं प्रतिपाद्यते सानां, न कदाचिदेतैविरहितः संसार: संभवतीति दर्शयति-'एस संसारेति'-एपो अण्डजादिप्राणिकलापः संसारःप्रोच्यते । कस्य पुनरष्टविधभूतग्रामे उत्पत्तिर्भवतीत्याह-'मंदस्सेत्ति'-मन्दो द्विधा, द्रव्यभावभेदात्, तत्र द्रव्यमन्दोऽतिस्थूलोऽतिकृशो वा, भावमन्दोऽप्यनुपचितबुद्धिर्बालः कुशास्त्रवासितमतिर्वा, अयमपि सबुद्धेरभावाद् बाल एव, इह भावमन्देनाधिकारः एवं मन्दस्य विशिष्टबुद्धिविकलस्य संसारी भवतीत्याह___“निझाइत्ता पडिलेहिता पत्तेयं परिनिव्वाणं सम्वेसिं पाणाणं सम्वेसि भूयाणं सम्वेसि जीवाणं सम्वेसि सत्ताणं अस्सायं अपरिनिव्वाणं महरूभयं दुक्खंति बेमि, तसंति पाणा पदिसो दिसासु य"
॥३५॥
AAKASAMACHCE
