________________
RECOR
१।११५
पाचा दी.
कथं पुनर्गुणभूयस्त्वं वनस्पतिभ्य इत्याह-वेणु-वीणा-पटह-मुकुंदादीनामातोद्यविशेषाणां बनस्पतेरुत्पत्तिः, ततश्च मनोहराः शब्दा निष्पद्यन्ते, प्राधान्यमत्र वनस्पते विवक्षितं, अन्यथा तु तन्त्री-चर्म-पाण्यादिसंयोगाच्छब्दनिष्पत्तिरिति, रूपं पुनः काष्ठकर्मस्त्रीप्रतिमादिषु गृहतोरणवेदिकास्तम्भादिषु च चर्रमणीयं, गन्धोऽपि हि कर्पूर-पाटल-लवली लवङ्गकेतकी-सरस-चन्दनागरु-कक्कोल-केला-जातिफल-पत्रिका-केसरच्छटा-स्वक्-पत्रादीनां सुरभयो गन्धेन्द्रियाहादकारिणः प्रादुर्भवन्ति, रसास्तु बिश-मृणाल-मूल-कन्द-पुष्प-फल-पत्र-कन्द-मञ्जरी-त्वगफूर-किशलयारविन्दकेसरादीनां जिह्वेन्द्रियप्रह्लादिनो निष्पद्यन्तेऽतिबहवः, तथा स्पर्शाः पद्मिनीपत्र-कमलदल-मृणाल-वल्कल-दुकूल-शाटकोपधान-तूलीप्रच्छादनपटादीनां स्पर्शनेन्द्रियसुखाः प्रादुष्प्यन्ति ।
एवमेतेषु वनस्पतिनिष्पन्नेषु शब्दादिगुणेषु यो वर्तते स आवर्ते वर्तते, यश्चावर्त्तवों स रागद्वेषात्मकत्वात् गुणेषु प्रवर्तते ॥४१॥ ____ अथ य एते गुणाः संसारावर्तकारणभूताः शब्दादयो बनस्पतिनिष्पन्नास्ते किं नियतदिग्देशभाज उत सर्वदिक्षु इत्यत आह
उर्ल्ड अवं तिरियं पाईणं पासमाणे स्वाइं पासति, सुणमाणे सदाइं सुति। उड्ढे अहं तिरिय पाईणं मुच्छमाणे रूवेसु मुच्छति, सद्देसु वावि (सू. ४२)
R ERAPEX
७२॥