Page Text
________________
सप्तम औरभ्रीयमध्ययनम् ।
धर्मविषया उपमा।
श्रीउत्तरा- मुक्तम् , अन्यथा हि केचिद् एकभवेनैव तत उद्धृत्य मुक्तिमपि अवाप्नुवन्त्येवेति सूत्रार्थः ॥ १८॥ इत्थं पश्चानुपूर्व्यपि ध्ययनसूत्रे या व्याख्याङ्गमिति पश्चादुक्तेऽपि मूलहारिणि प्रथममुपनयमुपदर्य मूलप्रवेशिन्यभिधातुमाहश्रीनेमिच- एवं जिअं सपेहाए, तुलिया बालं च पंडियं । मलियं ते पवेसंति, माणुसं जोणिमिति जे ॥१९॥
न्द्रीया ___व्याख्या-'एवम्' उक्तनीत्या 'जितं' देवत्वमनुजत्वे हारितं बालमिति प्रक्रमः, "सपेहाए" त्ति 'सम्प्रेक्ष्य' सम्यसुखबोधा- गालोच्य तथा 'तोलयित्वा' गुणदोषवत्तया परिभाव्य बालं पण्डितं च, चस्य भिन्नक्रमत्वात् 'मौलिकं' मूलधनं ते प्रवेशख्या लघु- यन्ति, मूलप्रवेशकवणिक्सदृशाः त इत्यभिप्रायः । ये मानुषीं योनि 'आयान्ति' आगच्छन्ति बालतापरिहारेण तदुचितवृत्तिः । | पण्डितत्वमासेवमाना इति सूत्रार्थः ॥ १९ ॥ यथा मानुषी योनिमायान्ति तथाऽऽह
|वेमायाहि सिक्खाहिं, जे नरा गिहिसुब्वया। उति माणसं जोणिं, कम्मसच्चा हु पाणिणो॥२०॥ ॥१२१॥
व्याख्या-विमात्राभिः' विविधपरिमाणामिः 'शिक्षामिः' प्रकृतिभद्रकत्वाद्यभ्यासरूपाभिः, उक्तञ्च-"चउहिं ठाणेहिं Xजीवा मणुयाउयं बंधंति, तंजहा-पगइभद्दयाए पगइविणीययाए साणुकोसयाए अमच्छरिययाए" त्ति । ये 'नराः' | पुरुषाः गृहिणश्च ते सुव्रताश्च-धृतसत्पुरुषव्रता गृहिसुब्रताः, सत्पुरुषव्रतं च-सदाचारानुल्लङ्घनादि । लौकिका अप्याहुः“विपद्युच्चैः स्थेयं पदमनुविधेयं हि महता, प्रिया न्याय्या वृत्तिमलिनमसुभङ्गेऽप्यसुकरम् । असन्तो नाभ्यर्थ्याः सुहृदपि न याच्यस्तनुधनः, सतां केनोद्दिष्टं, विषममसिधाराव्रतमिदम् ॥ १॥" आगमविहितव्रतधारणं त्वमीषामसम्भवि, | | देवगतिहेतुतयैव तदभिधानात् । यत्तदोर्नित्याभिसम्बन्धात् ते किम् ? इत्याह-उपयान्ति मानुषीं योनिम् , किमित्येवम् ?
सामसभा अत आह–“कम्मसच्चा हु पाणिणो" त्ति 'हुः' यस्मात् सत्यानि-अवन्ध्यफलानि कर्माणि-ज्ञानावरणीयादीनि येषां ते सत्यकर्माणः प्राणिन इति सूत्रार्थः ॥ २० ॥ सम्प्रति लब्धलाभोपनयमाह
१ "चतुर्भिः स्थानर्जीवा मनुजायुर्बध्नन्ति, तद्यथा-प्रकृतिभद्रतया प्रकृतिविनीततया सानुक्रोशतया ममत्सरितयेति"।
XOXOXOXOXOXOXOXOXOXOXOX6
॥१२१॥
| SR No. | 600356 |
| Book Title | Uttaradhyayanani |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Nemichandracharya |
| Publisher | Pushpachandra Kshemchandra Balapurwala |
| Publication Year | 1937 |
| Total Pages | 798 |
| Language | Prakrit |
| Classification | Manuscript & agam_uttaradhyayan |
| File Size | 21 MB |