________________
वृहत्सं०
॥१३॥
धारमाह-"मणुएसु" इत्यादि, मनुष्येषु मध्य उत्पद्यन्ते "असंखाउय मुत्तु ति" असङ्ख्यातवर्षायुषो मनुष्याँस्तिरश्चश्चा सटीकः ।। मुक्त्वा शेषाः सङ्ख्यातवर्षायुषो मनुष्यतिर्यञ्चो देवा नारकाश्चोत्पद्यन्ते ॥ ३१॥
सम्प्रति मनुष्यागतिधारावसरेऽपि तावत् पृथिवीकायिकादीनां लेश्याः प्रतिपादयन्नाहपुढवीथाउ वणस्स, बायर परिएसु लेस चत्तारि गोतिरियनरेसुं, बढेसा तिन्नि सेसाणं ॥ ३४॥
व्याख्या-बादरशब्दः प्रत्येकमनिसंबध्यते, पर्याप्त इति विशेषणं च सामर्थ्याद् अष्टव्यं, अन्यथा तेजोलेश्याया श्रयोगात् । बादरपर्याप्तेषु पृथिवीकायिकेषु बादरपर्याप्तेष्वकायिकेषु प्रत्येकविशेषणविशिष्टवादरपर्याप्तवनस्पतिकायिकेषु चाद्याश्चतस्रः कृष्णनीलकापोततेजोरूपा लेश्या जवन्ति । तेजोलेश्या कथमवाप्यत इति चेकुच्यते-एषु हि मध्ये नवनपतिव्यन्तरज्योतिष्कसौधर्मेशानदेवा उत्पद्यन्ते, ते च तेजोलेश्यावन्तः, योश्याश्च नियन्तेऽग्रेऽपि तवेश्या एवोत्पद्यन्ते, यत एवमागमः-"नागामिलवाद्यसमये जन्तूनामन्यो लेश्यापरिणामो भवति, नापि पाश्चात्यजवचरमसमये, किंतु तिर्यङमनुष्याणामागामिन्नवसंबन्धिलेश्याया अन्तर्मुहूर्तेगते सति देवानारकाणां स्वजवसंबन्धिलेश्याया अन्तर्मुहूर्त सति | शेषेऽत्रान्तरे परलोकगमनं । तथा चोक्त-"लेसाहिं सबाहिं, पढमे समयम्मि परिणयाहिं तु । न दु कस्स वि उववार परे नवे होइ जीवस्स ॥१॥साहिं सवाहिं चरम समयम्मि परिणयाहिं तु । न दु कस्स वि नववा, परे नवे होश ॥१३॥ जीवस्स ॥२॥ यंतमुहुत्तम्मि गए, अंतमुडुत्तम्मि सेसए चेव । खेसाहिं परिणयाहिं, जीवा वच्चंति परलोगं ॥३॥" ततस्तेषामुत्पद्यमानानां कियत्कालं तेजोलेश्याऽवाप्यत इत्याह-"गने” इत्यादि, गर्जजेषु तिर्यमनुष्येषु पमपि खेश्या
