________________
सटीका
वृहत्सं०
उक्तं च प्रसक्तानुप्रसक्तं, श्दानी प्रस्तुतमुच्यते, तत्र नारकाणां कियत्क्षेत्रमवधिविषय इत्येतन्निरूपयन्नाहPारयणप्पहाए जोयणमेगं विसङ हविङ श्रवहीए।पुढवीए पुढवीए, गाजश्रमऊं परिहरिजा ॥३०॥
व्याख्या-रत्नप्रजायां पृथिव्यां नारकाणामवधिज्ञानस्य विषयो योजनमेकं । ततः परं पृथिव्यां पृथिव्यामवधिवि६षयचिन्तायां गव्यूतार्ध परिहरेत् , तद्यथा-दितीयस्यां पृथिव्यां साधं गव्यूतत्रयमवधिज्ञानविषयः, तृतीयस्यां गव्यू
तत्रयं, चतुर्थ्यामर्धतृतीयानि गव्यूतानि, पञ्चम्यां गव्यूते, षष्ठ्यां साधं गव्यूतं, सप्तम्यां गव्यूतमिति । उक्तं च"चत्तारि गाउचाई, श्रद्धघाइं तिगाजरं चेव । अड्डाइजा मुन्नि य, दिवसमेगं च नरएसु ॥१॥” इदं च विषयपरिमाणमवधिज्ञानस्योत्कर्षतो वेदितव्यं । जघन्यतः पुनरिद-रत्नप्रनायामर्धचतुर्थानि गव्यूतानि नारकाणामवधिज्ञानविभाषयः, दितीयस्यां पृथिव्यां त्रीणि गव्यूतानि, तृतीयस्यामर्धतृतीयानि गव्यूतानि, चतुर्थ्यां गव्यूते, पश्चम्यां साधु गव्यूतं, षष्ट्यामेकं गब्यूतं, सप्तम्यामर्धगव्यूतमिति ॥ ३०५॥
नक्तं सप्रसङ्गं नारकानधिकृत्यागतिघारं, सम्प्रति नारकवक्तव्यतामुपसंहरन्नुत्तरवक्तव्यतोपदेपं च कुर्वन्नाहनरए संखेवेसो, इत्तो एगिंदियाण तिरियाणं। गनजुयजलचरोजयपंचिंदियाउमाणं च ॥ ३०६॥
व्याख्या-नरके नरकविषये नारकाणां स्थित्यवगाहनादिप्रतिपादने संक्षेप उक्तः। श्त ऊर्ध्वमेकेन्धियाणां विकलेबियाणां-दित्रिचतुरिन्जियरूपाणां, एकेन्धियाणां पञ्चेन्जियाणां च साक्षामुपादानं कृतमतोऽत्र पारिशेष्यात्तिर्यग्ग्रहणेन विकलेजियाणां ग्रहणं । तथा गर्नजन्मोपलक्षिता गर्नास्ते च चतुष्पदाः पक्षिणश्च अष्टव्याः। “नुश्र ति" पदैकदेशे
॥११॥