________________
REMESSACRETREKHA
देवगतिकारणमिति तत्प्रतिपादनार्थ विशुधिग्रहणं, परिणामस्य विशुद्धिः परिणामविशुधिस्तया, प्रशस्तेन मानसेन व्यापारेणेत्यर्थः । एतेन शुजाशुजगत्यवाप्तौ मनोव्यापारः प्रधान कारणमित्यावेदयति । तथा चोक्तमेतदन्यैरपि तीयान्तरीयैः-"चित्तरत्नमसंक्लिष्टमान्तरं धनमुच्यते । यस्य तन्मुषितं दोषस्तस्य शिष्टा विपत्तयः ॥१॥" सापि च परिकामविशुद्धिः काप्युत्कर्षप्राप्ता मुक्तिपदघटनायैव प्रनवति, न देवगतिघटनाय, न च तया प्रयोजनमतस्तनिवृत्त्यर्थमाह-देवायुःकर्मबन्धयोग्यया हेतुनूतया पञ्चेन्द्रियाः, च शब्द एवकारार्थः, पञ्चेन्निया एव, नैकेन्धियहीन्ज्यिादय इत्यर्थः, नरा मनुष्यास्तिर्यञ्चश्च देवेषु मध्ये गडन्ति, शेषाणां तु सुरनारकाणां देवगतिगमने प्रतिषेधो वेदितव्यः । न खलु देवा देवायुःल्यानन्तरं जूयो देवत्वेनोत्पद्यन्ते, नापि नारका नारकनवानन्तरमिति प्रतीतमेतत्सर्वेषां प्रवचननिषक्षमानसानामिति ॥ १५७ ॥
अयं च तिर्यअनुष्याश्रितो देवगतिविषयो विशेषःनरतिरिवसंखजीवी, जोइसवजेसु जंति देवेसु । नियबाउयसमहीपाउएसु ईसाणवंतेसु॥ १५० ॥
तथासम्मुछिमतिरिया उण, जवणाहिववंतरेसु गछति। जंतेसिं उववाठ, पलियासंकिङाऊसु॥१५॥ ___ व्याख्या-"नरतिरिश्रसंखजीवी जोइसवळेसु" इति प्रतिषेधो विशेषविषयः, न सामान्यविषयः, विचित्रत्वात्सूत्रप्रवृत्तेः । विशेषश्चासयेयवर्षायुषः खचरतियपञ्चेन्धिया अन्तरछीपजमनुष्याश्च । तथाहि-असङ्ख्ययवर्षायुषो देवेष्त्पद्य
