________________
आ.नि.
आवश्यक- अक्खलियसंहियाई, वक्खाणचउक्कए दरिसियंमि । सुत्तफासियनिज्जुत्ति-वित्थरत्थो इमो होइ ।।१०१५।। नियुक्तिः अस्खलितपदोच्चारणं संहिता तदादौ पदपदार्थपदविग्रहान्ते 'इमो होइ' अयं वक्ष्यमाणो भवति ।।१०१५ ।। इत्याह -
सामायिकश्रीतिलकाचार्यकरणे भए य अंते, सामाइय सव्वए अवजे य । जोगे पञ्चक्खाणे, जावज्जीवाए "तिविहेणं ।।१०१६ ।। [द्वारगाथा] *
नियुक्तिः । लघुवृत्तिः
सूत्रस्पर्शककरणादीनि 'त्रिविधेन' पर्यन्तानि पदानि पदार्थ भाष्यगाथाभिर्वक्ष्यति ।।१०१६।। करणनिक्षेपमाह -
नियुक्तिः भा. नाम ठेवणा दविए, खित्ते काले तहेव भावे य । एसो खलु करणस्स उ, निक्खेवो छविहो होइ ।।१५२।।
*करणनिक्षेपः। नामस्थापने गतार्थे । द्रव्यकरणमाह -
* गाथा-१०१५__ भा. जाणगभवियइरितं, सन्ना नोसनओ भवे करणं । सन्ना कडकरणाई, नोसन्ना वीससपओगे ।।१५३।।
१०१६ ज्ञशरीरभव्यशरीरातिरिक्तं द्रव्यकरणं द्विधा, संज्ञाकरणं नोसंज्ञाकरणं च । तत्र संज्ञाकरणं कटकरणादि कटकरणं कटनिर्वर्तकं लोहमयं भा.गा.-१५२* पालकादि, आदिशब्दाद्रूतपूणिकाकरणं शलाकाशिखाशूलादि । ननु नाम करणात्संज्ञाकरणस्य को विशेषः ? उच्यते, नाम निरन्वयम-* भिधानमात्रम् । संज्ञा चानुगतार्थव । ननु यद्यनुगतार्था संज्ञा तत्कथं न भावकरणम् ? उच्यते, द्रव्यस्य कटादेः करणमिति व्युत्पत्तेः ।
६२९ द्रव्यकरणमुच्यते । नोसंज्ञाकरणं द्वेधा विस्रसातः प्रयोगतश्च । विस्रसाकरणमाह -
[१२५] १. 'निवर्तक' लप, ल।
६२९
१५३
******