________________
श्रीभग लघुवृत्ती
भपुढविनेरझ्याण माविनेरइया' शेषर लेसा य ३ नाममा
अप्पडियाए वेमाणिणीए मझमज्झेणमित्यादि प्रागुक्तानुसारेण ध्येयमिति । वेयणापरिणामंति पुद्गलपरिणामवत् वेदनापरिणामं ४ श०
३-४ उ. नारकाः प्रत्यनुभवन्ति, तत्रैवमभिलापः (सू. ५०८)रयणप्पभपुढविनेरइयाणं भंते ! केरिसयं वेयणापरिणाम पञ्चणु
भवमाणा विहरन्ति ?, गो०! अणिटुं जाव अमणाम एवं जाव अहे सत्तमापुढविनेरइया' शेष सूत्रातिदेशायाह-एवं जहा 'जीवाभिगम' इत्यादि, जीवाभिगमोक्तानि चैतानि २० पदानि, तद्यथा-"पोग्गलपरिणामे १ वेयणाय २ लेसा य ३ नामगोए य ४। अरई ५ भए य सोगे ७ खुहा ८ पिवासा य ९ वाही य १० ॥१॥ उस्सासे ११ अणुतावो १२ कोहे १३ माणे य |१४ माय १५ लोभे य १६ । चत्तारि य सन्नाओ २० नेरइयाणं परीणामे ॥२॥"त्ति, तत्र चाद्यपदद्वयस्थार्थो दर्शित एव, शेषाणि | त्वष्टादशाद्यपदद्वयामिलापेनाध्येयानीति ॥१४ शते तृतीयः॥
पुनरपि पुद्गलपरिणाममाह-इह पुनरुद्देशकार्थसङ्ग्रहगाथा उच्यते, सा चेयम्-"पोग्गल १ खंधे २ जीवे ३ परमाणू सासए य ४ चरमे य ५। दुविहो खलु परिणामो जीवाणं चेव अजीवाणं ६ ॥१॥" अस्यार्थ उद्देशकसूत्रार्थावगम्य एव । 'पुग्गले'त्ति (सू. ५१०) पुद्गलः परमाणुः स्कन्धरूपश्च 'तीतमणंतंति विभक्तिपरिणामादतीतेऽनन्ते परिणामित्वात् शाश्वतेऽक्षयत्वात् समयकाले 'समयं लुक्खीति समयमेकं यावत् रूक्षस्पर्शसद्भावात् रूक्षी 'समयं अलुक्खी' अरूक्षस्पर्शत्वात् अरूक्षी स्निग्धस्पर्शवान् बभूव, इदं पदद्वयं परमाणौ स्कन्धे च सम्भवति, 'समयं लुक्खी 'ति समयमेव रूक्षश्वारूक्षश्च रूक्षस्निग्धलक्षणस्पर्शद्वयो|पेतो बभूव, इदं स्कन्धापेक्षम् , यतो द्वथणुकादिस्कन्धो देशे रूक्षः देशे स्निग्धश्च, एवं युगपद्र्क्षस्निग्धस्पर्शसम्भवः,एवंरूपः सन्नसौ F२०९॥ अनेकवर्णपरिणामं परिणमति, पुनश्चैकवर्णादिपरिणामपरिणतिस्यादिति पृच्छन्नाह-'पुटिव च णं करणेणं अणेगवण्णं अणे