________________
श्रीभग
१४ श०
लघुवृत्ती
IR उद्देशः
HARISHIDATTARAINSTIAN Ayment in
| रस्य च दुःखवेदनस्वभावत्वाद् , इतरस्तु सुखविमोचनतर एव, एकभविकत्वादिति, तथा मोहजोन्माद इतरापेक्षया दुःखविमोचनतरः स्यात् , विद्यामत्रतत्रदेवानुग्रहवतामपि वादिकानां तस्यासाध्यत्वाद् , इतरस्तु सुखविमोचनतर एव स्यात् , मन्त्रमात्रेणापि तस्य निग्रहीतुं शक्यत्वादिति, आह च-सर्वत्र मन्त्रवाद्यपि यस्य न सर्वस्य निग्रहे शक्तः। मिथ्यामोहोन्मादःस केन किल कथ्यतां तुल्यः? ॥१॥" 'उम्मादं पाउणेज्जत्ति प्रामुयात् कुर्यादित्यर्थः 'पुढविकाइयाण'मित्यादौ यदुक्तम्-जहा नेरइयाणं, तेन देवे वा से असुभे पुग्गले पक्खिवेजा इत्येतद्यक्षावेशे पृथ्व्यादिसूत्रेष्वध्यापितम् , 'वाणमंतरे'त्यादौ यदुक्तम्-'जहा असुराणं तेन यक्षावेश एव व्यन्तरा| दिसूत्रेषु 'देवे वासे महिडितराए'त्ति महद्धिकतरकः इत्येतदध्यापितम् , मोहोन्मादालापस्तु सर्वत्र समान इति ।। अथ वृष्टिकायकरणं
देवेन्द्रादीनामाह-'अस्थिति (सू. ५०३) अस्त्येतत् 'पजन्नेत्ति पर्जन्यः, कालवासित्ति काले-प्रावृषि वर्षतीत्येवंशीलः कालवर्षी 'बुढिकाय'ति वृष्टिकायं प्रवर्षणतो जलसमूहं 'पकरेइ'त्ति प्रकरोति, प्रवर्षतीत्यर्थः, इह स्थाने शकोऽपि तं प्रकरोतीति दृश्यं, तत्र पर्जन्यस्य प्रवर्षणक्रियायां तत्स्वाभाव्यतालक्षणो विधिः प्रतीत एव, शक्रप्रवर्षणक्रियाविधिस्त्वप्रतीत इति तं दर्शयन्नाह'जाहे'त्यादि, अथवा पर्जन्य इन्द्र एवोच्यते, स च कालवर्षी काले-जिनजन्मादिमहादौ वर्षतीतिकृत्वा, 'जाहेत्ति यदा 'से कहमियाणि ति स शक्रः कथं तदानीं प्रकरोति ?, वृष्टिकायमिति प्रकृतम् , असुरकुमारसूत्रे "किं पत्तियणं'ति किं प्रत्ययं, किं कारणमाश्रित्येत्यर्थः, 'जमणे'त्यादि, 'तमुकाइए'त्ति (सू . ५०४) तमस्कायकारिणः 'किड्डारइपत्तिय'त्ति क्रीडारूपा रतिः प्रत्ययः-कारणं यत्र तत् क्रीडारतिप्रत्ययं 'गुत्तीसंरक्खण'त्ति गोपनीयद्रव्यसंरक्षणहेताविति, चतुर्दशशते द्वितीयः॥ .
'देवेणं'ति (सू. ५०५) इह क्वचिदियं द्वारगाथा दृश्यते-"महकाए सकारे सत्थेणं वीवयंति देवा उ। वीसं चेव य ठाणा
AIIMa
२०८॥
