________________
परोक्षं
नन्दीचूर्णी
॥२३॥
ॐरॐARAN
★ इंदियमणा परा तेसु जं गाणं तं परोक्खं मतिश्रुते परोक्षमात्मनः, परनिमित्तत्वात् अनुमानवत् , णणु सुते इंदियपच्चक्खं भणितं,
उच्यते, सच्चमिणं, एत्थं जं इंदियमणेहिं बहिलिंग एव समुवजायइ तमेगतेणेव इंदियाणं अत्तणो य परोक्खं, अणुमाणतणओ, धूमातो अग्गिणाणं व, जं पुण सक्खा इंदियमणोनिमित्तं तं तेसिं चेव पच्चक्खं अलिंगत्तणतो, अत्तणो अत्तधमादिव्व, अत्तणो तु | तं एगंतेणेव परोक्खं, इंदियाणंपि तं संवहारतो पच्चक्खं, ण. परमत्थतो, कम्हा ?, जम्हा दावदिया अचेयणा इति, तं दुविध-मतिणाणं सुतणाणं च, इह मतिसुतणाणमुवण्णासकमे कारणं पुवुत्त दट्ठव्वं, मतिसुताण य अभयसामिणिरूवणत्थं इमं सुत्तं जत्थ मतिणाणे त्यादि जत्थत्ति -पुरिसे जत्थ वा इंदियखयोवसमे मतिणाणं तत्थेव सुतणाणं, अथवा जत्थाभिणिबोधियं सरूवं तत्थेव सुतंपि णियमा, अण्णोणाणु-ल गता भवंतेते, आह-मतिसुयाणं अण्णोण्णाणुगतत्तणतो सामिकालकारणखयोवसमतुल्लत्तणतो य एगत्तं पावति णो दुगपरिकप्पणंति, अत्रोच्यते, मतिसुताणं अण्णोण्णाणुगताणवि आयरिया भेदमाह दिटुंतसामत्थतो, जहा आगासपइट्ठिताणं धम्माधम्माणं अण्णोण्णाणुगयाणं लक्खणभेदा भेदो दिट्ठो तहा मतिसुताणवि समकालादिअभेदेवि भेदो भण्णइ 'अभिणिबुज्झती' त्यादि, एवं लक्खणाभिधाणभेदा भेदो तेसिं, अथवा इमे मतिसुतविससा 'मतिपुब्वयं सुतं, ण मती सुतपुब्विया' इति, जतो सुतस्स मतिरेव पुव्व-कारण, कथं?, उच्यते, मतीए सुतं पाविज्जति, ण मतिमंतरेण प्रापयितुं शक्यते, गहितं च मतिते पाविज्जइ, परिवत्तयतो णो पणस्सइत्ति, जतो मतिमेव सुतं पवण्णो भवति, णणु सुतंपि सोउं मती भवति, उच्यते, दव्वसुतं, न भावश्रुतादित्यर्थः। अहवा मतिसुताण भेदकतो विसेसो, मतिणाणं अट्ठावीसइभेद| भिण्णं, सुतणाणं पुण अंगाणगाइवीसइभेदभिणं अहवा मतिसुताण इंदियोवलाद्धविभागतो भेदो इमो-सोइंदियोवलद्धी' गाथा पूर्ववद्या| ख्येया । अहवा मतिसुतभेदं भणति-'बुद्धिद्दिढे' गाथा, एताते गाथाए अत्थो-मतिसुतविससो य जहा विसेसावस्सगे तहा भाणियब्बो, अण्ण
SEX OSAROSCSR95
•UCCEOCER