________________
प्रतिमा
शतकम् ॥२३॥
स्वोपा वृत्ति : मो०८
___ अयोक्तालापके तहि चेइआई बंदइ' इत्यस्यायमों यथा भगवद्भिरुक्तं तथव नन्दीश्वरादिदृष्टमिति अहोतथ्यामिदं भगवदज्ञानमित्यनुमोदत इत्यर्थतश्चैत्यपदस्य झानार्थत्वादिति मुग्धपर्षदि मूर्द्धानमाधूय व्याचक्षाणमुपहसन्नाह-ज्ञानं० यो द्विषन् जिनशासने द्वेष कुर्वन् प्रकृते चैत्यपदार्थ ज्ञानमाह न पुनः प्रभोर्मूर्ति, किं भूतं ज्ञानं तस्य तस्यापूर्वस्य वस्तुन कलनात्परिछेदादं घमनुमोद्यमिति योगः, किं भूतमपि दृष्टार्थसंचार्यपि, इहलोके चैत्यवन्दन संचरिष्णुभविष्णुशब्दार्थमाप अपूर्वदर्शनेन विस्मयोत्पादकत्वाद्भगवदज्ञानस्य वंधत्वे 'इहं चेइआई वंदई' इत्यस्यानुपपत्तिरिहापूर्वादर्शनादित्यपिरापाततो नौचित्यं दर्शयति-स जडः प्रज्ञावत्सु प्रेक्षावतां मध्ये श्रियं सदुत्तरस्फूर्तिसमृदि न लभते, केषु क इव मरालेषु राजहंसेषु काक इवेत्युपमा, किं कुर्वन्-अजानन् कांधात्वादिव्याख्यां, तथाहि-चैत्यानीत्यत्र 'चिती' संज्ञाने इति धातुः कर्मप्रत्ययस्तथाचाईत्पतिमा एवार्थः, चिती संज्ञाने संज्ञानमुत्पद्यते काष्ठकर्मादिषु प्रतिकृति दृष्टा 'जहा एसा अरिहंतपडिम' ति.
चूर्णि-स्वरसादिति प्रकृतेज्ञानमर्थवदन् प्रकृतिप्रत्ययानभिज्ञ एव तथारूढेरप्यनभिज्ञ एव, चैत्यशब्दस्य जिनगृहादावेव रूढत्वाव, चैत्यं-जिनौकस्तविं चैत्यो जिनसभातरुरिति कोशात्, एतेन विपरीतव्युत्पत्त्या नामभेद प्रत्यययोगार्थोऽपि निरस्तः, योगाढेबलवत्त्वादन्यथा पंकजपदाच्छैवालादिबोधप्रसंगात् वाक्यस्यापि वाक्यं साकांक्षपदसमुदाय, ' इहं चेइआई बंदइ' इत्यस्यात्रस्थानि चैत्यानिवंदत इतिहि वाक्यार्थः, स च चैत्यपदस्य ज्ञानार्थत्वे न घटते, भावदज्ञानस्य नंदीश्वरादिवृत्तित्वाभावात्,
१ अवयवशक्तिनैपेक्षेण समुदायशक्तिमानं बुद्धद्यते तद्रुढं, यत्र केवलावयवार्थ एव बुद्धयते तद्यौगिकं, यत्रावयवशक्तिमध्येसमुदायशक्तिरप्यस्ति तद्योगरूढं.
~
-
RAHMRAAN
~
~
-
~
-
5॥२३॥