________________
प्रतिमा|| हिंसानुकूलकृतिमच गृहिणश्चेत् साधोर्न कथं ? यतनया परिहारश्चेभयत्र समानः, कृतौ हिंसावावच्छिवसाध्यत्वाख्यविषय-स्वोपत्र शतकम् ताभावोऽप्युभयोयतनायतनयोस्तुल्यः, अशक्यपरिहारोऽपि प्रसक्ताकरणप्रत्यवायभिदा द्वयोः शासीय इति सूक्ष्ममीक्षणीयं ।।८५॥ ॥२६२ भपवादपाये कर्मणि न विधिः, किन्तु यतनाभाग एव स्वच्छन्दप्राप्ततया तत्र मिश्रलं स्यादत्राह
लो.८५
-८६ पूर्णेऽर्थेऽपि विधेयतावचनतः सिद्धा लिङ्गात्मिका भागे बुद्धिकृता यतःप्रतिजनं चित्रा स्मृतासा करे। नो चेजैनवचः क्रियानयविधिः सर्वश्च मिश्रो भवेदित्थं भेदमयं न किं तवमत मिश्राद्वयं लुपति ॥८॥
_व्याख्या-'पूर्णेऽर्थेऽपि ' इति–पूर्णेऽर्थेऽर्यमाणे यतनाविशिष्टे कर्मणि लिङात्मिकापि लियस्वरूपा विधेयता वचनतः श्रुतिमात्रेण सिद्धा प्रवर्तनाया एव तदर्थत्वात् , तस्याश्च प्रवृत्तिहेतुधर्मात्मकत्वात् , प्रवृत्तिहेतुं धर्म च प्रददन्ति प्रवर्तनामित्यभियुक्तोक्तेस्तस्य च तखत इष्टसाधनत्वरूपत्वात् , तथा च प्रवृत्तित्विच्छाविषयज्ञानविषयतापर्याप्त्यधिकरणधर्मत्वं यद्धर्मावच्छिन्ने बोध्यते तद्धर्मावच्छिन्नस्य विधेयत्वमिति प्रकृते यतनाविशिष्टद्रव्यस्तवस्य विधेयत्वमबाधितमेवान्ततो विनिगमनाविरहेणापि तथा सिद्धे लिडान्वयस्यैव विनिगमकत्वाच्च, या च बुद्धिकृता विधेयताविषयता विशेषरूपा सा भागे भवनु, न तावताक्षतिः, यतः, सा प्रतिजनं प्रतिपाद्यं चित्रा करे स्याद्वादरत्नाकरे स्थिता व्यवस्थिता 'स्वपरव्यवसायि ज्ञानं प्रमापम्' इत्यत्र विशेषणविशेष्यान्यतरप्रसिद्धौ तदन्यभागस्य विधेयत्वमुभयस्यैव चामसिद्धावुभयस्यैव विधेयखमिति तत्रोक्तेः, रक्तं १ यतमानयोरित्यपि पाठः ।
॥२२॥
