________________
खोपड दृत्तिः श्लो.७३
| बिवलक्षणानुनथिन सन्ति निस्संशयं संशयरहित विजानन्नवबुध्यन् तथापि तीर्थकरोऽयमित्येवं भावशुद्धया नमन् स शतकम्
प्रणामकत्ती प्रामोत्यासादयति निर्जरा कर्मक्षयलक्षणां विपुलां विस्तीर्णामिति गाथार्थः ॥ एष दृष्टान्तोऽयमोंपनयः-लिंग ॥२४९॥ जिणपत्र एव नमंतस्स गिजरा विउला । जइ विगुणविप्पीणं वंदइ अझप्पसोहीए"॥व्याख्या-लिजयतेऽनेन साधुरिति
लिङ्ग रजोहरणादि जिनरर्हद्भिः प्राप्त प्रणीतं एवं यथा प्रतिमा इति नमस्कुर्वतः निर्जरा विपुला यद्यपि गुणैर्मूलोत्तरभुणैर्विवि: धर्मनेकधा प्रकर्षेण हीन रहितं गुणविषहीनं वन्दते नमस्करोति अध्यात्मशुद्धया चेतःशुद्धधेति गाथार्थः । इत्थं चोदकेनोक्ते दृष्टान्तदाष्ट्रीतिकयो वैषम्यमुपदर्शयन्नाह-"संतातित्थयरगुणा तित्थयरे तेसिमं तु अज्झतं । न य सावज्जा किरिया इयरेसु धवा समणमन्त्रा"॥ व्याख्या-सन्ती विद्यमानाः शोभनास्तीर्थकरस्य गुणा ज्ञानादयः क ? तीर्थकरे अर्हति भगवति इयं च प्रतिमा तस्य भगवतः तेषां नमस्खुर्वितामिदमध्यात्म इदं चेतः तथा मंच तासु सावद्या सपापा क्रिया चेष्टा तासु प्रतिमासु, इतरेषु पावस्थादिवशवावश्यंभाविनी सापया क्रिया, प्रणमतस्तत्र किमित्यत आई 'समणुमन्त्रा' समनुज्ञा सावधक्रियायुक्तपावस्थादिप्रणमनीत सावधक्रियानुमतिरिति हृदयं, अथवा सन्तस्तीर्थकरगुणास्तीर्थकरे तान् वयं प्रगमामः तेषामिदमध्यात्म तथाईद्गुणाध्यारोपण चेष्टा प्रतिमा प्रणमनान्नमस्कर्तुनच साक्या क्रिया परिस्पन्दनलक्षणा, इतरेषु पार्थस्थादिषु पूंज्यमानेष्वशुभक्रियोपेतत्वात् ते नमस्क धेचा समनुज्ञेति गाथार्थः। पुनरप्याह चोदक:-"जह सावज्जा किरिया नस्थि पडिमासुएवमियरावि । तयभाव जत्थि फलं अह होइ अहेउगे हो" ॥ व्याख्या-यथा सांवद्या क्रिया सपापा क्रिया चेष्टा नास्त्येव न विद्यत एव, प्रतिमासु एवमितरापि निरवद्यापि चेष्टा नास्त्येव तदभावे सांबद्यासात्यक्रियाभावे नास्ति फलं पुण्यलक्षण, अथ भवति अहेतुकं
समणुमन्ना
नमस्कुर्वतामियतस्तत्र किमाकरे तान् वयं
॥२४९।