________________
।
प
प्रतिमा ख्यरतेश्च भैक्षं तत्स्वादुतां भृशमुपैति न पार्थिवानां ॥ भृत्येषु मंत्रिषु सुतेषु मनोरमेषु कान्तासु वा मधुमदाकरितेक्षणाम् ।।
" ' स्वोपड़ा वकम् ॥ | विश्रंभमेति न कदाचिदपि क्षितीशः सर्वाभिशन्तिमतेः कतरन्नु सौख्यं " ॥ तदेवमनवबुध्य तरुणकिशलयपलाशचश्चळजीवित॥१७३
रतयः कर्माश्रवेषु जीवितोपमर्दादिरूपेषु प्रवर्त्तन्ते, तथास्यैव जीवितस्य परिवन्दनमाननपूजनार्थ हिंसादिषु प्रवर्त्तन्ते, तत्र परि-श्लो.३२ वन्दनं संस्तवः प्रशंसा तदर्थमाचेष्टते, तथाहि-अहं मयूरादिपिशिताद् बली तेजसा देदीप्यमानो देवकुमार इव लोकानां प्रशंसास्पदं भविष्यामीति । माननमभ्युत्थानासनदानाञ्जलिपग्रहादिरूपं तदर्थ वा चेष्टमानः कर्मोपचिनोति । तथा पूजनं द्रविणवस्त्रानपान सत्कारमणामसेवाविशेषरूपं तदर्थं च प्रवर्त्तमानः क्रियासु कर्माश्रवैरात्मानं संभावयति । तथा (हि) “ वीरभोग्या वसुन्धरा " इति मत्वा पराक्रमतो दण्डभयाच सर्वाः प्रजा विभ्यतीति दण्डयति इति एवं राज्ञामन्येषामपि यथासंभवमायोजनीयं। अत्र च वन्दनादीनां द्वन्द्वसमासं कृत्वा तादयें चतुर्थी विधेया, परिवन्दनमाननपूजनाय जीवितस्य कर्माश्रवेषु प्रवत्तते इति समुदायार्थः । न केवलं परिवन्दनाद्यर्थमेव कर्मादत्तेऽन्यार्थमप्यादत्त इति दर्शयति-जातिश्च मरणं च मोचनं च इति समाहारद्वन्दात्तादर्थे चतुर्थी, एतदर्थ च प्राणिनः क्रियासु प्रवर्त्तमानाः कर्माददते, तत्र जात्यर्थ क्रौश्चारिवन्दनादिकाः क्रिया विधत्ते, तथा यान् यान् कामान् ब्राह्मणादिभ्यो ददाति तांस्तानन्यजन्मनि पुनर्जातौ भोक्ष्यते । तथा मनुनाप्युक्तं-" वारिदस्तृप्तिमामोति सुखमक्षयमन्त्रदः। तिलपदः प्रजामिष्टामायुष्कमभयप्रदः"॥ अत्रैकमेव सुभाषितमभयपदानमिति तुषमध्ये कणिकावदित्येव| मादिकुमार्गोपदेशादि हिंसादौ प्रवृत्तिं विदधाति । तथा मरणार्थमपि पितृपिण्डदानादिषु क्रियासु प्रवर्तते । यदिवाऽयमनेन | संबन्धी व्यापादितस्तस्य वैरनिर्यातनार्थ वधबन्धादौ प्रवर्चते, यदि वा मरणनिवृत्त्यर्थमात्मनो दुर्गाद्युपयाचितमजादिना बलिं ॥१७॥
Wwws