________________
प्रतिमा
वृत्तिः
॥ धर्मार्थं सृजतां क्रियां बहुविधां हिसा न धर्मार्थिका हिंसां न यतः सदाशयभृतां वाञ्छा
स्वोपक्ष शतकम्
क्रियांशे परम् । ॥१६०॥ " न द्रव्याश्रवतश्च बाधनमपि स्वाध्यात्मभावोन्नतेरारंभादिकमिष्यते हि समये योगस्थिति- श्लो.५९
.. व्यापकम् ॥ ५९॥ व्याख्या-'धर्मार्थम् ' इति-धर्मार्थ बहुविधां बहुप्रकारां क्रियां पूजादिरूपां सृजतां तदर्थिका धर्मार्था हिंसा न, यतः सदाशयभृतां शुभभाववतां हिंसांशे वांछा न, परं केवलं क्रियांशे वाञ्छा, तथा चानुबन्धहिंसानिरासः, सदाशयश्च यतनोपहितो ग्राह्यः, इति हेतुहिंसापि निरस्तैव । तथा च, स्वरूपहिसैवास्ति, तत्राह-द्रव्याश्रवतश्च स्वस्य योऽध्यात्मभावस्तदुन्नतेबोधनमपि न-"अज्ज्ञत्थे चेव बंधप्पमोक्खे" इत्याचारवचनात, इदमेव कथम् ?, अत्राह-हि यतः समये सिद्धान्ते योगस्थिति-। व्यापकं यावद्योगास्तिष्ठन्ति तावदित्यर्थः, इष्यते मन्यते, “जावं च णं एयइ वेयइ तावं च णं आरंभइ सारंभइ समारंभइ" इत्यादि वचनादारंभाद्यन्यतरत्वेन योगव्यापकतालाभात् , यदि च द्रव्याश्रवमात्राद्वन्धः स्यात्तदा त्रयोदशगुणस्थानेऽपि स्यात् , नचैवमस्ति, समितगुप्तस्य द्रव्याश्रवसत्वेप्युपादानकारणानुसारितयैव बन्धवैचित्र्यस्याचारवृत्तिचूादौ व्यवस्थितत्वात्, नचद्रव्यतया परिणतिरपि सूक्ष्मैकेन्द्रियादेरिव सूक्ष्मबन्धजननीतिधर्मार्णवमतमपि युक्तं, एकेन्द्रियादीनामपि सूक्ष्मवन्धस्योपादानसूक्ष्मतापेक्षित्वात् , अप्रमत्तसाघोर्दव्याश्रवसंपत्तौ तन्निमित्तस्य परमाणुमात्रस्यापि बन्धस्य निषेधात् :-" णहु तस्स तप्णिमित्तो, १ श्रीधर्मसागरोपाभ्यायमतमपि ।
॥१६ ॥
WAMMM.W.
