________________
प्रतिमा शतकम्.
ननु चैत्यानि जनप्रतिमा इत्यत्र वृत्तिकृतोक्तं परं विचार्यमाणं न युक्तं, अशनादिसंपादनस्यैव वैयावृत्यस्योक्तत्वेन प्रतिमासु तदर्थस्यायोग्यत्वात्, अत आह एतद्वैयावृत्यं अशनादिनैवाशनादिसंपादनेनैव स्यादिति न, किन्तु भजनाद्वारापि भक्तिद्वारे॥ १४८ ॥ णापि, प्रत्यनीकनिवारणरूपे भक्तिव्यापारेऽपि, – “जरका हु वेयावडिअ करेंति तम्हा उ एए निहया कुमारा" इत्यादौ वैयानृत्यशब्दप्रयोगस्य सूत्रे दर्शनात्, नचादिपदग्राह्यं पानादिकमेव किन्तु भक्त्यादिकमपि अतएव तपस्व्यादीनां तपोयोगप्रभृतिकालेऽशनादिसंपादनस्यायोगाद्भक्त्याद्युचितनित्यव्यापारसंपादनसंभवाभिप्रायेण योगविभागात्समासः । बालादीनां शैक्षसाधर्मिकयो कथञ्चित्तुल्यतयेति भावनीयं । एतदेवाह - अन्यथोक्तवैपरीत्ये सङ्घादेस्तदुदीरणे वैयावृत्योच्चारे परः कुमती कथं न व्याकुलो व्यग्रः स्यात्, कुलगणसङ्घानां सर्वेण सर्वदा सामग्र्येणाशनादिसंपादनस्य कर्त्तुमशक्यत्वात् यावद्वाधं प्रामाण्यं तूभयत्र वक्तुं शक्यमिति दिक् ॥ ४८ ॥
अर्थान्तरवादमधिकृत्याह -
ज्ञानं चैत्यपदार्थमत्र वदतः प्रत्यक्षवाधैकतो धर्मिद्वारतयामुनावधिकृते त्वाधिक्यधीरन्यतो । दोषायेति परः परः शतगुणप्रच्छादनात्पातकी दग्धां गच्छतु पृष्ठतश्च पुरतः कां कांदि शीको दिशम् ॥ ४९ ॥
व्याख्या - ' ज्ञानम् ' इति अत्र प्रश्नव्याकरणप्रतीके चैत्यपदार्थ ज्ञानं वदतो लुंपकस्यैकत एकस्मिन् पक्षे प्रत्यक्षबाधा प्रत्यक्षप्रमाणबाधः परिदृष्टः विश्रामणादिवैयाहृत्यस्य ज्ञानेऽनुपपत्तेः, धर्मिद्वारतया धर्मिणि धर्मोपचाराभिप्रायेण मुनौ साधौ
स्वोपज्ञ दृतिः
श्लो. ४८
-४९
।।१४८ ॥
d
