________________
सुदर्शन
॥
२
॥
चरित्रं
8 इति नाम श्रेष्ठिना विहितं. क्रमेण वृद्धिं प्राप्नुवन् स सुदर्शनकुमारो बालक्रीडां कुर्वन् प्रस्खलन् जल्पंश्च निजपितरौ प्रमोदयामास. एवं 88 १६ बाल्यकालमुल्लंधितः स श्रेष्ठिना कलाभ्यासकृते पाठशालायां प्रेषितः तत्राप्यध्यापकं प्रमोदयन् स्वल्पेनैव प्रयासेन स निखिलकलाकलापकलितो 8 जज्ञे. ततोऽसौ निजमातापित्रोराज्ञयोपाश्रये गत्वा विनयेन जैनमुनिगणेभ्यः शास्त्राभ्यासं कर्तुं प्रवृत्तः, क्रमेण च स निखिलशास्त्राब्धिपारंगतो
बभूव, यतः - रूपयौवनसंपना । विशालकुलसंभवाः । विद्याहिना न शोभंते । निर्गधा इव किंशुकाः ॥१॥ पंडितेषु गुणाः सर्वे । मूर्खे दोषाश्च केवलाः ॥ तस्मान्मूर्खसहस्रेभ्यः । प्राज्ञ एकः किलोत्तमः ॥२॥ तत क्रमेण संप्राप्तयौवनः स सुदर्शनकुमारो निजरूपलावण्यातिशयेन मदनबाणापहनानां नगरस्त्रीणां मनास्यांदोलयामास. ततोऽर्हहासः श्रेष्ठी तं निजपुत्रं सुदर्शनं यौवनोन्मुखं संभाव्य तद्विवाहकरणोत्सुको जज्ञे. ततस्तेन रूपलावण्यादिवर्यगुणोपेतया मनोरमाख्यया महेभ्यपुत्र्या सह तस्य निजपुत्रस्य महोत्सवपूर्वकं विवाहो विहितः. तया पल्या समं विविधसुखान्यनुभवन् स सुदर्शनोऽपि जैनधर्मद्दढमानसो नित्यं शुद्धं सम्यक्त्वं पालयति, यतः मूलं बोधिट्ठमस्यैतद् । द्वारं पुण्यपुरस्य च ॥ पीठं निर्वाणहय॑स्य । निधानं सर्वसंपदां ॥॥ गुणानामेव ह्याधारो । रत्नानामिव सागरः ॥ पात्रं चारित्रवित्तस्य । सम्यक्त्वं श्लाध्यते न कैः ? ॥२॥ ततः कियत्कालानंतरं सोऽहंदासः श्रेष्ठी तं निजपुत्रं सुदर्शनं सर्वगुणसंपन्नं विज्ञाय निश्चितो निखिलं गृहभारं तस्मै समर्प्य स्वयं सद्गुरुसंनिधौ संयम जग्राह. अथ स सुदर्शनश्रेष्ठ्यपि निजनिर्मलगुणगणैर्लोकान् प्रीणयन् निजपितुरपि सविशेषं राजमान्यो बभूव. यतः - कुंभः परिमितमंतः । पिबति पयः कुंभसंभवोंऽभोधिं ॥ अतिरिच्यते सुजन्मा । कश्चिजनकानिजेन चरितेन ॥१॥ क्रमेण तस्य सुदर्शनश्रेष्ठिन एकेन कपिलाभिधेन द्विजेन सह परमं सौहार्द बभूव. स च द्विजो वेदादिशास्त्रपारंगतो नृपेण भृशं सन्मानितः नगरपुरोधा
अभूत. स च पुरोधास्तस्य सुदर्शनश्रेष्ठिनो गुणगणाकृष्ट इव नित्यं तत्पाः एव स्थितो विशेषेण प्रायो निजसमयं ज्ञानगोष्ठ्या निर्गमयति. ३ एवं निजस्वामिनो गृहतो बहिरेव विशेषस्थितिं विज्ञाय तस्य प्रिया कपिलैकदा तं पप्रच्छ, स्वामिन् ! सर्वमपि दिनं कुत्र स्थिता यूयं । २६ निर्गमयथ? तत् श्रुत्वा कपिलेन प्रोक्तं, हे प्रिये ! अहं नित्यं प्रायो मदीयसुहृदुत्तमस्य सुदर्शनश्रेष्ठिनोऽग्रे स्थितो ज्ञानगोष्ठ्या निजसमयं ३६