________________
वनस्पतित्वं दशधा प्राप्ताः कन्दादिभेदतः । छिद्यन्ते चाथ भिद्यन्ते पच्यन्ते चाग्नियोगतः ॥६५॥ संशोष्यन्ते निपिष्यन्ते प्लुष्यन्तेऽन्योन्यघर्षणैः। क्षारादिभिश्च दह्यन्ते संधीयन्ते च भोक्तृभिः ॥ २६ ॥ सर्वावस्था खाद्यन्ते भज्यन्ते च प्रभजनैः। क्रियन्ते भस्मसाद दावैरुन्मन्यन्ते सरित्सवैः ।। २७ ॥ सर्वेऽपि वनस्पतयः सर्वेषां भोज्यतां गताः । सधैः शस्त्रैः सर्वदाउनुभवन्ति क्लेशसन्ततिम् ॥ २८ ॥ द्वीन्द्रियत्वे च ताप्यन्ते पीयन्ते पूतरादयः । चूर्ण्यन्ते कमयः पादेर्भक्ष्यन्ने चटकादिभिः ।। २६ ।। शङ्खादयो निखन्यन्ते निकृष्यन्ते जलौकसः। गण्डूपदाद्याः पात्यन्ते जठरादौषधादिभिः ॥ ३०॥ त्रीन्द्रियत्वेऽपि सम्प्राप्ते पदयदीमत्कुणादयः । विमृज्यन्ते शरीरेण ताप्यन्ते चोष्णवारिया ॥ ३१ ॥ पिपीलिकास्तु तुद्यन्ते पादैः सम्माजनेन च । अदृश्यमानाः कुन्थ्वाद्या मथ्यन्ते चासनादिभिः॥ ३२ ॥ चतुरिन्द्रियताभाजः सरघाभ्रमरादयः । मधुभवैर्विराध्यन्ते यष्टिलोष्टादिताडनैः ॥३३ ।। ताड्यन्ते तालवृन्ताद्याग देशमशकादयः । ग्रस्यन्ते गृहगोधाद्यैर्मक्षिकामर्कटादयः॥ ३४ ॥ पञ्चन्द्रिया जलचराः खादन्त्यन्योन्यमुत्सुकाः। धीवरैः परिगृह्यन्ते गिल्यन्ते च बकादिभिः ॥ ३५॥ उत्कील्यन्ते त्वचयद्भिः प्राप्यन्ते च भटित्रताम् । भोक्तुकामैपिच्यन्ते निगाल्यन्ते वसाथिभिः ॥ ३६ ॥ स्थलचारिषु चोत्पन्ना अबला बलवत्तरैः । मृगाद्याः सिंहमुखैार्यन्ते मांसकादिभिः ॥ ३७॥ मृगयासक्तचित्तैश्च क्रीडया मांसकाम्यया । नरैस्तत्तदुपायेन हन्यन्तेऽनपराधिनः ॥ ३८॥ नुधापिपासाशीतोष्णातिभारारोपणादिना । कशाङ्कशप्रतोदैश्च वेदनां प्रसहन्त्यमी ॥३६ ।। खेचरास्तित्तिरशुककपोतचटकादयः । श्येनसिश्चानगृधाद्यग्रस्यन्ते मांसगृनुभिः ॥ ४०॥ मांसलुब्धैः शाकुनिकै नोपायप्रपञ्चतः। संगृह्य प्रतिहन्यन्ते नानारूपैविडम्बनैः ॥४१॥ जलाग्निशस्त्रादिभवं
Education inte
For Personal Private Use Only