Page Text
________________
विपाके श्रुत० १
1104 11
हो, अटुंगाउव्वेयपाढए, तंजहा - कुमारभिर्च १ सालागे २ सल्लकहते ३ कायतिगिच्छा ४ जंगोले ५ भूयविज्जे ६ | रसायणे ७ वाजीकरणे ८ सिवहत्थे सुहहत्थे लहुहत्थे, तते णं से धन्नंतरी विज्जे विजयपुरे नगरे कणगरहस्स रन्नो
१ 'अ÷गाउब्वेयपाढए'त्ति आयुर्वेदो - वैद्यकशास्त्रं 'कुमारभिच्चं 'ति कुमाराणां - बालकानां भृतौ-पोषणे साधु कुमारभृत्यं, तद्धि शास्त्रं कुमारभरणस्य-क्षीरस्य दोषाणां संशोधनार्थं दुष्टस्तन्यनिमित्तानां व्याधीनामुपशमनार्थं चेति १ 'सलाग' त्ति शलाकायाः कर्म शालाक्यं तत्प्रतिपादकं तत्रमपि शालाक्यं तद्धि ऊर्द्धजन्तुगतानां रोगाणां श्रवणवदनादिसंश्रितानामुपशमनार्थमिति २ 'सल्लहत्ते' ति शल्यस्य हत्या हननमुद्धार इत्यर्थः शल्यहत्या तत्प्रतिपादकं शास्त्रं शल्यद्दत्यमिति ३ 'कायतिगिच्छि'ति कायस्थ - ज्वरादिरोगग्रस्त शरीरस्य चिकित्सा - रोगप्रतिक्रिया यत्राभिधीयते तत्कायचिकित्सैव तत्तत्रं हि मध्याङ्गसमाश्रितानां ज्वरातीसारादीनां शमनार्थमिति ४ 'जंगोले 'त्ति विषघातक्रियाऽभिधायकं जङ्गोलं- अगदं तत्तनं तद्धि सर्पकीटलूतादृष्टविनाशार्थं विविधविषसंयोगोपशमनार्थं चेति ५ 'भूयवेज्ज' त्ति भूतानां निग्रहार्था विद्या - शास्त्रं भूतविद्या, सा हि देवासुरगन्धर्व्वयक्षराक्षसाद्युपसृष्टचेतसां शान्तिकर्म्मबलिकरणादिभि - होपशमनार्था ६ ' रसायणे' त्ति रसः - अमृतरसस्तस्यायनं - प्राप्तिः रसायनं तद्विधयः - स्थापनमायुर्मेधाकरं रोगोपहरणसमर्थं च तदमिधायकं तत्रमपि रसायनम् ७ 'वाईकरणे'त्ति अवाजिनो वाजिनः करणं वाजीकरणं - शुक्रवर्द्धनेनाश्वस्येव करणमित्यर्थः तदभिधायकं शास्त्रम्, अल्पक्षीणविशुष्करेत सामाप्यायनप्रसादोपजनननिमित्तं प्रहर्षजननार्थं चेति ८ । 'सिवहत्थे'त्ति आरोग्यकरहस्तः 'सुहहत्थे 'ति शुभहस्तः- प्रशस्तकरः सुखहेतुहस्तो वा 'लहुहत्थे 'ति दक्षहस्तः ।
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
७ उम्बर
दत्ता. धन्वन्तरीभवः सू० २८
॥ ७५ ॥
www.jainelibrary.org
| SR No. | 600239 |
| Book Title | Vipaksutram |
| Original Sutra Author | Abhaydevsuri |
| Author | |
| Publisher | Agamoday Samiti |
| Publication Year | |
| Total Pages | 128 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript & agam_vipakshrut |
| File Size | 11 MB |