________________
पिण्डनियु- तिलकस्तत्सर्वमनेनावित कथयामासे, ततः स ईष्यावशविस्फुरितकोपहुतवहः साधुमपृच्छत्-कथय साधो ! किमस्या वडवाया गर्भेऽस्ति |||| उत्पादनाक्तेमेलयगि-1 इति, साधुः पाह-पञ्चपुण्डूः किशोरः, ततः सोऽचिन्तयत्-यदीदं सत्यं भविष्यति तर्हि मद्भार्यामपतिलकादिकथनमपि सत्यम् , इतरथा अव-| दोषेषु ३ रीयावृत्तिः श्यमेष विरुद्धकर्मसमाचारीति विनिपात्यः, तत एवं विचिन्त्य वडवाया गर्भः पाटितः, पातितः परिस्फुरन् पञ्चपुण्डुः किशोरः, ततस्तं दृष्ट्वा
| निमित्ते सञ्जातकोपोपशमः साधुमवादीत्-यदीदं न भवेत्तर्हि त्वमपि न भवेरिति । सूत्रं सुगमम् । एतदेव गाथाद्वयेन भाष्यकृविणोति॥१२८॥
दूरा भोयण एगागि आगओ परिणयस्स पच्चोणी । पुच्छा समणे कहणं साइयंकार सुमिणाई ॥ (भा०४२) ___ कोवो वडवागन्भं च पुच्छिओ पंचपुंडमाइंसु । फालणदिढे जइ नेव तो तुहं अवितहं कइ वा ॥ (भा०४३)
व्याख्या–सुगमं । नवरं 'पञ्चोणी' सन्मुखागमनं, 'साइयंकार'त्ति सप्रत्ययं स्वमादि, अपि च–अत्र साधुना सप्रत्ययकथनेनात्मनो वधः पारदारिकत्वं च दूषणं परिहृतं, कति पुनरेवंविधाः 'अवितथं' निमित्तं कथयिष्यन्ति ?, तस्मात्सर्वथा साधुना निमित्तं न प्रयोक्तव्यमिति । उक्तं निमित्तद्वारं, साम्पतमाजीवद्वारमाहजाई कल गण कम्मे सिप्पे आजीवणा उ पंचविहा । सयाऍ असयाएँ व अप्पाण कहेहि एकेके ॥ ४३७ ॥
व्याख्या-आजीवना पञ्चविधा, तद्यथा-'जातिविषया' जातिमाजीवनीकरोतीत्यर्थः, एवं कुलविषया गणविषया कर्मविषया शिल्पविषया च, सा चाऽऽजीवनैकैकस्मिन् भेदे द्विधा, तद्यथा-सूचयाऽऽत्मानं कथयति, असूचया च, तत्र 'सूचा' वचनभङ्गिविशेषेण कथनं ' असूचा' स्फुटवचनेन । तत्र जात्यादीनां लक्षणमाह
19
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
www.jainelibrary.org
