________________
HOM
श्रीस्थानानासूत्रवृत्तिः
॥२२२॥
वा प्रकृत्यन्तरस्थितौ वा नयनं स स्थितिसङ्क्रम इति, उक्तं च-"ठिईसंकमोत्ति वुच्चइ मूलुत्तरपगईओ उ जा हि ठिई। ४ स्थाना. |उब्वट्टिया व ओवट्टिया व पगई णिया वऽन्नं ॥१॥” इति, अनुभागसंक्रमोऽप्येवमेव, यदाह-"तत्थकृपयं उन्वट्टिया माहेशः२ व ओवट्टिया व अविभागा । अणुभागसंकमो एस अन्नपगई णिया वावि ॥१॥" इति, अकृपयंति-अनुभागसङ्क्रमस्व-15|| प्रकृतिबरूपनिर्धारणं, 'अविभाग'त्ति अनुभागाः 'नियत्ति नीता इति । यत्कर्मद्रव्यमन्यप्रकृतिस्वभावेन परिणाम्यते स प्रदेश
न्धादि सङ्क्रमः, उक्तश्च:-"जं दलियमन्नपगई णिजइ सो संकमो पएसस्स"इति, निधानं निहितं वा निधत्तं, भावे कर्मणि वा
सू० २९६ क्तप्रत्यये निपातनात् , उद्वर्तनापवर्तनावर्जितानां शेषकरणानामयोग्यत्वेन कर्मणोऽवस्थापनमुच्यते, नितरां काचनं-बन्धनं निकाचितं-कर्मणः सर्वकरणानामयोग्यत्वेनावस्थापन, उक्तश्चोभयसंवादि-"संकमणंपि निहत्तीऍ णस्थि सेसाणि वत्ति इयरस्स" इति, निकाचनाकरणस्येति, अथवा पूर्वबद्धस्य कर्मणस्तप्तमीलितलोहशलाकासम्बन्धसमानं निधत्तं, तप्त| मिलितसंकुट्टितलोहशलाकासम्बन्धसमानं निकाचितमिति, प्रकृत्यादि विशेषस्तूभयत्रापि सामान्यलक्षणानुसारेण नेय इति, विशेषतो बन्धादिस्वरूपजिज्ञासुना कर्मप्रकृतिसङ्ग्रहणिरनुसरणीयेति ॥ इहानन्तरमल्पबहुत्वमुक्तं, तत्रात्यन्तमल्पमेकं शेषं त्वपेक्षया बहु इत्यल्पबहुत्वाभिधायिन एककतिसर्वशब्दान् चतुःस्थानकेऽवतारयन् 'चत्तारी'त्यादि सूत्रत्रयमाह,
१मूलोत्तरप्रकृतीनां या स्थितिस्तस्या उत्कर्षणमपकर्षणं प्रकृत्यन्तरस्थितावयनं वा स्थितिसंक्रम इत्युच्यते ॥१॥ २ तत्रार्थपदं (खरूपं) उद्घर्तिता वा अपवर्तिता वा अविभागाः । अनुभागसंक्रम एषः अन्यप्रकृति नीता वाऽपि ॥१॥ ३ यद्दलिकमन्य प्रकृती नीयते स प्रदेशस्य ४ निधत्तत्वे संक्रमणमपि नास्ति | G ॥२२२॥ निकाचनस्य शेषाण्यपि ॥
Sk
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
www.janelibrary.org