________________
SSSSSS
मपि, नवरं पृथिवीशिला उड्डगो [उवठ्ठगोत्ति यः प्रसिद्धः, काष्ठं चासौ शिलेवायतिविस्तराभ्यां शिला [सा चेति काष्ठ-* शिला 'यथासंस्तृतमेवेति यत्तृणादि यथोपभोगाई भवति तथैव यल्लभ्यत इति । प्रतिमाश्च नियतकाला भवन्तीति कालं त्रिधाऽऽह
तिविहे काले पण्णत्ते तं०-तीए पडुप्पण्णे अणागए, तिविहे समए पं० सं०-तीते पडुप्पन्ने अणागए, एवं आवलिया आणापाणू थोवे लवे मुहुत्ते अहोरत्ते जाव वाससतसहस्से पुवंगे पुब्वे जाव ओसप्पिणी, तिविधे पोग्गलपरियट्टे पं० २०तीते पडुप्पन्ने अणागते । (सू० १९२) तिविहे वयणे पं० २०–एगवयणे दुवयणे बहुवयणे, अहवा तिविहे वयणे पं० तं०-इत्थिवयणे पुंवयणे नपुंसगवयणे, अहवा तिविहे वयणे पं० तं०-तीतवयणे पडुप्पन्नवयणे अणागयवयणे (सू० १९३) अति-अतिशयेनेतो-गतोऽतीतः, पिधानवदकारलोपे तीतो, वर्तमानत्वमतिक्रान्त इत्यर्थः, साम्प्रतमुत्पन्नःप्रत्युत्पन्नो वर्तमान इत्यर्थः, न आगतोऽनागतो वर्तमानत्वमप्राप्तो, भविष्यन्नित्यर्थः, उक्तं च-"भवति स नामातीतः प्राप्तो यो
नाम वर्त्तमानत्वम् । एष्यश्च नाम स भवति यःप्राप्स्यति वर्तमानत्वम् ॥१॥” इति । कालसामान्यं त्रिधा विभज्य है तद्विशेषांस्त्रिधा विभजयन्नाह–'तिविहे समये' इत्यादि कालसूत्राणि, समयादयो द्विस्थानकाचोद्देशकवत् व्याख्येयाः,
नवरं 'पोग्गलपरिय:त्ति पुद्गलानां-रूपिद्रव्याणामाहारकवर्जितानां औदारिकादिप्रकारेण ग्रहणतः एकजीवापेक्षया ४ परिवर्त्तनं-सामस्त्येन स्पर्शः पुद्गलपरिवर्तः, स च यावता कालेन भवति स कालोऽपि पुद्गलपरिवर्तः, स चानन्तोत्सर्पि
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
wwwainelibrary.org